Phạm Xuân Ẩn từng bị lộ tẩy
Bài viết trình bày câu chuyện về hoạt động tình báo trong lòng địch, tập trung vào trường hợp nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn — người dù chưa từng chính thức bị địch phát hiện nhưng từng bị ông Ba Quốc (Thiếu tướng Đặng Trần Đức) nghi ngờ và nhận ra. Tài liệu mô tả quá trình theo dõi, những thủ đoạn khai thác tàn bạo của lực lượng tình báo đối phương, các tấm gương kiên trung của cán bộ ta khi bị bắt, và quyết định dừng theo dõi từ Hà Nội, làm rõ sự khôn khéo và hy sinh thầm lặng của lực lượng tình bá
Nhà tình báo lỗi lạc Phạm Xuân Ẩn chưa từng bị địch phát hiện, nhưng trong quá trình hoạt động, ông từng bị ông Ba Quốc – lúc đó làm việc tại Phủ Đặc ủy Trung ương tình báo – nhận ra. Thiếu tướng Đặng Trần Đức (tức Ba Quốc) từng chia sẻ với Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh về những lần đối diện với cán bộ tình báo ta bị địch bắt. Tình báo của ta nếu bị bắt sẽ không có hồ sơ, không công khai, và chỉ có ba con đường: “bị thủ tiêu”, “khai để bị lợi dụng rồi thủ tiêu”, hoặc “kiên quyết không khai để được đồng đội giải cứu khi có cơ hội”.
NỘI DUNG CHÍNH:
Trong công tác tình báo, nguyên tắc bảo mật và khoảng cách giữa các điệp viên là cực kỳ nghiêm ngặt. Ông Ba Quốc từng kể rằng: “Đây là những điều trớ trêu và đau lòng nhất của tôi, dù không trực tiếp tham gia vào quá trình khai thác các cán bộ tình báo của ta bị bắt”.
Ông cũng chia sẻ về những thử thách mà cán bộ tình báo phải đối diện khi bị địch bắt: “Khi vào tù là chấp nhận hy sinh…”. Địch sử dụng nhiều biện pháp như “đem tiền, đem chức quyền, đem vật chất làm mồi nhử”, nhưng cán bộ tình báo của ta vẫn giữ vững tinh thần.
Một tấm gương điển hình là Thiếu tá Nguyễn Văn Thương (ông Hai Thương). Mặc dù bị tra tấn dã man, “sáu lần cưa chân bằng cưa thợ mộc mà không gây mê”, ông vẫn không khai. Hay trường hợp của ông Trần Quốc Hương (ông Mười Hương), khi bị bắt đã “nhất quyết không khai ra tổ chức, mạng lưới của ta”.
Trong quá trình hoạt động, ông Ba Quốc từng “ngờ ngợ” Phạm Ngọc Thảo và Phạm Xuân Ẩn. Với ông Ẩn, qua lần gặp đầu tiên, ông Ba Quốc nhận thấy sự khác biệt và từng kể lại rằng ông Ẩn nói: “Anh là người ở Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo, tôi quen rất nhiều người ở bên đó… Những gì tôi biết tôi sẽ giúp anh”. Tuy nhiên, ông Ẩn tập trung nhiều vào việc giải thích nguồn tin, khiến ông Ba Quốc nghi ngờ.
Sau khi tổ chức theo dõi, ông phát hiện ông Ẩn có liên lạc mật qua “các hộp thư giấu ở chợ chim, chợ chó gần chợ Bến Thành”, với quy ước là “vào ngày Chủ nhật”. Ông lập tức báo cáo ra Hà Nội. Điều bất ngờ là chỉ sau thời gian ngắn, điện trả lời từ Hà Nội yêu cầu: “Từ nay chấm dứt theo dõi ông Phạm Xuân Ẩn…”.
Sau năm 1975, khi gặp lại, cả hai chia sẻ lại câu chuyện. Khi được hỏi rằng liệu “sơ hở lớn nhất có phải là các chú vẫn giữ được đạo đức, lối sống trong sạch khi sống trong lòng địch”, các ông đều gật đầu. Ông Ba Quốc giải thích: “Lối sống trong sạch có thể làm mình lộ, cái đó đúng. Nhưng không có lối sống trong sạch thì mình cũng không còn trung thành để mình làm theo tổ chức”.
