Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

PHẠM XUÂN ẨN VÀ CHIẾN THẮNG ẤP BẮC: "NỖI ĐAU KHỔ" CỦA MỘT ĐIỆP VIÊN HOÀN HẢO

Hải Phòng21/08/2026Lê Thị Thanh Vân ((LĐ) Đoàn phường Lang Biang - Đà Lạt)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

PHẠM XUÂN ẨN VÀ CHIẾN THẮNG ẤP BẮC: "NỖI ĐAU KHỔ" CỦA MỘT ĐIỆP VIÊN HOÀN HẢO

Đại tá Tư Cang từng chia sẻ một câu chuyện rất thú vị về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn: Có những thời khắc, ông phải cố gắng tỏ ra buồn bã, đăm chiêu và trăn trở suy nghĩ, nhưng sâu thẳm trong lòng lại tràn ngập niềm vui mừng và sự tự hào.

Sau thất bại cay đắng trong trận Ấp Bắc (tháng 1/1963), giới chức quân sự Hoa Kỳ vô cùng khó chịu và điên đầu giải mã câu hỏi: Vì sao một lực lượng tinh nhuệ, áp đảo về quân số, trang bị vũ khí tân tiến hiện đại lại có thể thua một trận thảm hại đến thế?

Họ không sao hiểu nổi tại sao Quân Giải phóng lại có thể đoán trước và chuẩn bị những phương án tác chiến chuẩn xác đến từng chi tiết:

* Tập trung hỏa lực đón lỏng ngay thời điểm trực thăng Mỹ vừa đổ quân xuống những vùng nền đất yếu, trống trải.

* Nhắm thẳng vào phần bánh xích của xe thiết giáp M113 để vô hiệu hóa hoàn toàn ưu thế vượt trội của loại khí tài này.

Tất cả những "kỳ tích" ấy trên chiến trường không phải là sự may mắn ngẫu nhiên. Đó là nhờ các bản kế hoạch hành quân, thông số trang thiết bị cùng đặc tính chi tiết của các loại vũ khí đã được nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn bí mật thu thập, gửi qua đường dây giao liên huyền thoại về Trung ương Cục miền Nam. Từ những tài liệu vô giá ấy, quân ta đã có đủ thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng để vạch ra cách đánh, phương án tác chiến và phòng thủ tối ưu nhất.

Khi trận chiến Ấp Bắc kết thúc và lực lượng chủ lực của ta đã chủ động di chuyển sang địa bàn khác, Phạm Xuân Ẩn đã xin đi cùng đoàn sĩ quan và cố vấn Hoa Kỳ đến tận hiện trường. Lúc bấy giờ, vị chiến sĩ tình báo ấy cũng vô cùng tò mò muốn trực tiếp chứng kiến một chiến thắng quân sự vang dội được kiến tạo từ chính kế hoạch tình báo của mình sẽ trông như thế nào.

Đứng giữa trận địa Ấp Bắc – nơi ghi dấu chiến công hiển hách của quân dân ta, trong lòng Phạm Xuân Ẩn dâng trào niềm vui mừng và rạo rực khôn tả. Thế nhưng, giữa vòng kìm kẹp của các sĩ quan Mỹ, ông buộc phải thực hiện một màn "kịch nghệ" đỉnh cao: cố gắng che giấu toàn bộ cảm xúc thật, gồng mình tỏ ra suy tư, buồn bã và đau đớn trước thất bại của đồng minh để che mắt kẻ thù. Cái cảm giác "sung sướng đến tột cùng" mà không được thốt ra lời hay biểu lộ ra nét mặt ấy chắc chắn là một thử thách vô cùng khó chịu và nghẹt thở.

Sau trận thua muối mặt, phía Mỹ và chính quyền Sài Gòn phải ngồi lại viết hàng loạt bản báo cáo tường trình thất bại, mổ xẻ những mâu thuẫn nội bộ cùng sự yếu kém của quân đội VNCH, rồi đóng dấu "TUYỆT MẬT".

Thế nhưng, bằng tài năng xuất chúng của mình, Phạm Xuân Ẩn vẫn thu thập trọn vẹn các bản báo cáo tuyệt mật đó để tiếp tục chuyển về Trung ương Cục miền Nam. Không dừng lại ở đó, với tư cách là một nhà báo uy tín, ông còn khéo léo "tuồn" các nguồn tin này cho báo chí Mỹ.

Những bài báo sau đó đồng loạt phanh phui sự bạc nhược, bất tài, không dám chiến đấu của quân đội Sài Gòn, đồng thời chỉ trích sự chủ quan, coi thường Việt Cộng của các chỉ huy Hoa Kỳ. Điều này đã tạo nên một làn sóng chấn động ngay trong lòng nước Mỹ, xoáy sâu vào mâu thuẫn nội bộ của kẻ thù.

Đó chính là bản lĩnh của một "điệp viên hoàn hảo" – người không chỉ thu thập tin tức mật bằng trí tuệ thiên tài, mà còn phải làm chủ từng nhịp đập cảm xúc của bản thân để phục vụ cho thắng lợi cuối cùng của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn