PHAN BỘI CHÂU

Trong lịch sử phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX, cụ Phan Bội Châu (hiệu Sào Nam) là vị lãnh tụ vĩ đại bậc nhất mở đầu cho con đường cứu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản và phong trào cách mạng hiện đại ở Việt Nam. Bôn ba khắp năm châu bốn bể để vận động cứu vong cứu quốc, ông đã để lại di sản tư tưởng khổng lồ cùng tấm lòng son sắt một đời vì giang sơn xã tắc.

Phan Bội Châu sinh ngày 26 tháng 12 năm 1867 tại làng Đan Nhiệm, xã Nam Hòa (nay là xã Xuân Hòa), huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An trong một gia đình nhà nho nghèo. Sớm nổi tiếng thông minh xuất chúng, từ nhỏ ông đã ôm ấp hoài bão lớn khôi phục giang sơn. Năm 1904, ông cùng các đồng chí hào kiệt quy tụ lập ra hội Duy Tân, chủ trương chấn hưng dân khí, khai trí dân sinh và cử học sinh sang Nhật Bản du học trong phong trào Đông Du nhằm tìm đường đánh đuổi thực dân Pháp.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và chuyên trang Người Kể Sử, từ năm 1905 đến năm 1908, Phan Bội Châu đã viết hàng loạt tác phẩm cổ động yêu nước nổi tiếng như “Việt Nam vong quốc sử”, “Hải ngoại huyết thư”, đánh thức mạnh mẽ lòng tự tôn dân tộc trong các tầng lớp sĩ phu và nhân dân cả nước. Khi chính quyền Nhật Bản cấu kết với thực dân Pháp trục xuất lưu học sinh Việt Nam năm 1909, ông tiếp tục chuyển hướng sang Trung Quốc thành lập Việt Nam Quang Phục Hội (1912) với tôn chỉ đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hòa Dân quốc.

Tháng 6 năm 1925, khi đang hoạt động tại Quảng Châu, Phan Bội Châu bị mật thám Pháp bắt cóc đưa về giam giữ tại Thượng Hải rồi giải về Sài Gòn mở phiên tòa đại hình kết án tử hình. Trước làn sóng đấu tranh sục sôi đòiân xá của toàn thể đồng bào từ Nam chí Bắc do các nhân vật trí thức như Nguyễn An Ninh, Phan Châu Trinh lãnh đạo, thực dân Pháp buộc phải chuẩn y giảm án xuống chung thân khổ sai và đày ông về quản thúc tại khu Bến Ngự (Hue).

Tại Bến Ngự, dù bị giám sát gắt gao cho đến cuối đời (năm 1940), cụ Phan vẫn miệt mài viết sách, làm thơ, truyền bá tư tưởng yêu nước và tận tình hướng dẫn, khích lệ thế hệ thanh niên yêu nước trẻ tuổi như Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Tôn Quang Phiệt trước khi các đồng chí này xuất dương tìm đường cứu nước. Cuộc đời và sự nghiệp của cụ là bản anh hùng ca về tinh thần bất khuất và ý chí canh tân không mệt mỏi.

Câu chuyện về Phan Bội Châu trong “Câu chuyện thời hoa lửa” khắc họa chân dung một nhà tư tưởng lớn suốt đời hy sinh vì dân vì nước. Từ tiếng trống Đông Du vang vọng đến mái tranh nghèo Bến Ngự, tấm gương của cụ nhắc nhở thế hệ hôm nay về lòng yêu nước thiết tha và tinh thần không ngừng học hỏi, đổi mới để phát triển đất nước.

TƯ LIỆU THAM KHẢO

• Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, chuyên mục “Nhân vật lịch sử”, tư liệu về nhà yêu nước Phan Bội Châu. https://baotanglichsu.vn/vi/Articles/2003/nhan-vat-lich-su

• Chuyên trang Lịch sử Việt Nam – Người Kể Sử, chuyên mục “Nhân vật”. https://nguoikesu.com/nhan-vat