Phan Châu Trinh
Phan Châu Trinh (1872–1926), hiệu là Tây Hồ, quê tại Quảng Nam, là nhà tư tưởng lớn, chí sĩ yêu nước tiên phong chủ trương cải cách xã hội và nâng cao dân trí. Khác với Phan Bội Châu chủ trương bạo động cầu viện ngoại bang, ông chọn con đường "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh", tin rằng muốn giành độc lập trước hết phải làm cho người dân thức tỉnh, tự chủ và thoát khỏi ách hủ tục phong kiến. Ông từng viết thư vạch trần tội ác của thực dân Pháp, đả kích triều đình phong kiến bất lực và khởi xướng phong trào Duy Tân rầm rộ ở Trung Kỳ. Dù từng bị giam cầm ở Côn Đảo và lưu vong ở Pháp, ông vẫn kiên định với lý tưởng dân chủ, dùng ngòi bút và diễn thuyết để truyền bá tinh thần cách tân. Cuộc đời và tư tưởng cấp tiến của Phan Châu Trinh đã đặt nền móng quan trọng cho nền dân chủ và tư duy chính trị hiện đại của Việt Nam.
