Phan Châu Trinh – Người dành cả đời cho việc canh tân đất nước

Từ nhỏ, Phan Châu Trinh đã được học chữ Hán và lớn lên trong bối cảnh đất nước đang chịu ách đô hộ của thực dân Pháp. Những câu chuyện về cảnh nước mất, nhà tan khiến ông sớm suy nghĩ về vận mệnh của dân tộc.

Ông từng tự hỏi:

– Tại sao một đất nước có truyền thống lâu đời lại trở nên yếu đuối trước ngoại bang? Muốn đất nước mạnh lên, chúng ta phải làm gì?

Những câu hỏi ấy đã theo ông trong suốt cuộc đời.

Năm 1900, Phan Châu Trinh đỗ Giải nguyên tại kỳ thi Hương. Ba năm sau, ông đỗ Phó bảng và được bổ nhiệm làm quan.

Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, ông nhận ra rằng con đường làm quan không thể giúp ông thực hiện điều mình mong muốn.

Ông chứng kiến nhiều điều bất công trong xã hội và cho rằng muốn thay đổi đất nước phải thay đổi từ chính người dân, phải nâng cao dân trí và xây dựng một xã hội tiến bộ.

Năm 1905, Phan Châu Trinh từ quan.

Một người bạn ngạc nhiên hỏi:

– Ông đã đỗ đạt, có chức quan, tại sao lại từ bỏ?

Phan Châu Trinh bình tĩnh trả lời:

– Nếu làm quan mà không thể giúp dân, giúp nước thì chức quan ấy có ý nghĩa gì?

Từ đó, ông bắt đầu tích cực hoạt động yêu nước.