Phan Châu Trinh - Triết lý "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh"
Nhà tư tưởng dân chủ lỗi lạc, người chủ trương cải cách xã hội, vận động đổi mới từ gốc rễ để nâng cao đời sống nhân dân.
Chủ trương ôn hòa, cải cách: Phan Châu Trinh (1872 - 1926) quê ở Quảng Nam, đỗ Phó bảng nhưng sớm bất mãn với chế độ phong kiến hủ bại. Khác với Phan Bội Châu chủ trương bạo động hay cầu viện ngoại bang, Phan Châu Trinh chủ trương khai hóa dân trí trước tiên. Ông cho rằng muốn đánh đuổi giặc trước hết phải làm cho dân trí cao, dân khí mạnh và dân sinh được cải thiện.
Phong trào Duy Tân miền Trung: Ông cùng Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp đi khắp các tỉnh miền Trung vận động cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn, bãi bỏ các hủ tục tốn kém, phát triển kinh tế thương nghiệp, mở trường học theo phương pháp mới.
Di sản tư tưởng lớn: Bị Pháp đày đi tù ở Côn Đảo rồi lưu vong sang Pháp, ông vẫn kiên trì đấu tranh bằng ngòi bút và các buổi diễn thuyết. Tư tưởng dân chủ "lấy dân làm gốc" của ông là một giá trị tư tưởng vượt thời đại, đặt nền móng cho nền dân chủ Việt Nam sau này.
