Phan Châu Trinh: Tư tưởng "Khai dân trí" và con đường duy tân
Khác với con đường bạo động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh chủ trương cứu nước bằng con đường cải cách văn hóa và giáo dục. Ông nhận thấy đất nước lạc hậu, suy yếu là do dân trí thấp kém và thói hư tật xấu của chế độ phong kiến mục nát. Ông đã khởi xướng phong trào Duy Tân với khẩu hiệu nổi tiếng: "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh". Ông vận động nhân dân bỏ lối học cử tử lỗi thời, cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn và mở mang buôn bán, sản xuất.
Phan Châu Trinh: Tư tưởng "Khai dân trí" và con đường duy tân
Khác với con đường bạo động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh chủ trương cứu nước bằng con đường cải cách văn hóa và giáo dục. Ông nhận thấy đất nước lạc hậu, suy yếu là do dân trí thấp kém và thói hư tật xấu của chế độ phong kiến mục nát. Ông đã khởi xướng phong trào Duy Tân với khẩu hiệu nổi tiếng: "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh". Ông vận động nhân dân bỏ lối học cử tử lỗi thời, cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn và mở mang buôn bán, sản xuất.
Phan Châu Trinh là người dũng cảm đứng ra phê phán trực diện chính sách cai trị của thực dân Pháp và sự hèn nhát của triều đình Huế qua bản "Thư gửi chính phủ Pháp". Ông đòi hỏi Pháp phải thực hiện những cải cách dân chủ, mở mang trường học và bảo hộ quyền lợi cho người dân Việt. Chính vì tư tưởng tiến bộ này, ông đã bị thực dân Pháp bắt giam và đày ra đảo Côn Đảo. Nhưng dù trong lao tù hay lúc sống lưu vong ở Pháp, ông vẫn không ngừng đấu tranh cho tự do của dân tộc.
Câu chuyện về Phan Châu Trinh là câu chuyện về một người nhìn thấu tương lai. Ông hiểu rằng nếu dân tộc không tự cường bằng tri thức và ý thức công dân, thì dù có đánh đuổi được giặc cũng khó giữ được nền độc lập bền vững. Đám tang của ông năm 1926 đã trở thành một cuộc biểu tình rầm rộ nhất của nhân dân cả nước, chứng minh rằng tư tưởng của ông đã thấm sâu và khơi dậy khát vọng tự do trong lòng hàng triệu người Việt Nam.
