PHAN CHU TRINH - PHONG TRÀO DUY TÂN - KHAI SÁNG DÂN QUYỀN VIỆT NAM

HÀNH TRÌNH VĨ NHÂN: PHAN CHU TRINH VÀ TƯ TƯỞNG KHAI SÁNG DÂN QUYỀN

Nhìn lại những trang sử đầu thế kỷ XX, giữa bối cảnh đất nước chìm trong ách đô hộ thuộc địa, lịch sử Việt Nam chứng kiến sự xuất hiện của một tư tưởng canh tân đầy bản lĩnh. Không chọn con đường bạo động hay vũ lực, chí sĩ Phan Châu Trinh – sinh năm 1872 tại Quảng Nam – đã dâng trọn đời mình cho sự nghiệp khai sáng dân tộc bằng con đường bất bạo động.

Phan Châu Trinh chủ trương cải cách đất nước xuất phát từ gốc rễ: "Khai dân trí,振民氣 (chấn dân khí), 復民生 (hậu dân sinh)". Tư tưởng ấy đã làm bùng lên Phong trào Duy Tân mạnh mẽ khắp cả nước. Hàng loạt trường học được mở ra, phong trào cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn, khuyến khích học chữ Quốc ngữ và tiếp thu nền tri thức phương Tây phát triển rầm rộ. Ông kêu gọi nhân dân tiếp thu cái mới, tư tưởng tự do – bình đẳng – bác ái từ phương Tây nhưng vẫn giữ vững bản sắc và tinh thần dân tộc.

Sự phát triển của tư tưởng dân quyền khiến chính quyền colonial vô cùng lo sợ. Năm 1908, ông bị bắt và bị đày ra Côn Đảo. Dù đối mặt với lao tù, rồi sau đó bị lưu đày sang Pháp, Phan Châu Trinh vẫn kiên trì dùng ngòi bút và tư tưởng của mình để tiếp tục đấu tranh đòi dân quyền, dân chủ cho người dân Việt Nam.

Năm 1926, chí sĩ Phan Châu Trinh trút hơi thở cuối cùng. Đám táng của ông đã trở thành một phong trào biểu tình rộng lớn của quần众 khắp cả nước, thức tỉnh tinh thần yêu nước của hàng triệu con tim. Ông ra đi nhưng đã để lại một di sản tư tưởng vô giá về lòng tự tôn, chí khí và con đường nâng cao trí tuệ dân tộc.