Phan Đăng Lưu - Nhà trí thức cách mạng uyên bác
Phan Đăng Lưu (1902 – 1941) là một nhà cách mạng tiền bối xuất sắc, một trí thức tiêu biểu và là nhà lãnh đạo kiên trung của Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông cùng thời với Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ, là một trong những linh hồn của phong trào cách mạng Trung Kỳ và có đóng góp to lớn trên mặt trận báo chí cách mạng Việt Nam.
Thời kỳ Mặt trận Dân chủ (1936 – 1939) là một giai đoạn đặc biệt khi Đảng tận dụng khả năng hoạt động công khai và bán công khai. Đồng chí Phan Đăng Lưu được phân công phụ trách công tác báo chí và tuyên truyền của Đảng tại Huế và toàn Trung Kỳ. Với vốn tri thức uyên bác và ngòi bút sắc bén, ông đã sáng lập, chỉ đạo và trực tiếp viết bài cho hàng loạt tờ báo tiến bộ như Sông Hương, Dân, Tiếng Dân, Lao Động…
Không chỉ nổi tiếng trên mặt trận văn hóa - báo chí, Phan Đăng Lưu còn là một nhà tổ chức, chỉ đạo chiến lược tài ba: Ông liên tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng (1937 – 1940) và trực tiếp làm Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, cùng với các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Lê Hồng Phong, Võ Văn Tần... có đóng góp to lớn trong việc xây dựng đường lối chuyển hướng chiến lược tại Hội nghị Trung ương 6 (tháng 11/1939), đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.
Trong chốn ngục tù tra tấn dã man, ông vẫn giữ vững khí tiết. Ngày 28/8/1941, thực dân Pháp đưa ông cùng các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai... ra bắn tại ngã tư Giồng (Hóc Môn, Gia Định). Ông ngã xuống ở tuổi 39, dâng trọn tài năng và trí tuệ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
