Phan Đình Giót

Trong chiều dài lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra những người con mà tên tuổi họ gắn liền với những hành động vượt xa giới hạn của sự chịu đựng con người. Nếu như trong chiến dịch Thu Đông năm 1950 ta có Trần Can, thì trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, cái tên Phan Đình Giót đã trở thành một biểu tượng vĩnh cửu của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Câu chuyện về anh là một bản tráng ca về lòng quả cảm, nơi một trái tim yêu nước đã dũng cảm đối đầu và dập tắt hỏa lực hung bạo của kẻ thù.

Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại làng Vĩnh Yên (nay là xã Cẩm Quan), huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh – vùng đất miền Trung khắc nghiệt nhưng giàu truyền thống cách mạng. Tuổi thơ của anh là những chuỗi ngày dài đẫm nước mắt và mồ hôi. Mồ côi cha từ nhỏ, anh phải đi ở đợ cho địa chủ từ năm 13 tuổi, chịu đựng biết bao trận đòn roi và sự nhục mạ. Chính nỗi đau mất nước và nỗi nhục của thân phận nô lệ đã sớm hun đúc trong anh một ý chí sắt đá: phải đứng lên cầm súng để tự cứu lấy mình và dân tộc.

Năm 1950, khi ngọn lửa kháng chiến chống Pháp bùng cháy dữ dội, Phan Đình Giót đã hăng hái lên đường nhập ngũ. Anh trở thành chiến sĩ của Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đội 312. Trong suốt ba năm từ 1951 đến 1953, anh đã cùng đơn vị tham gia nhiều chiến dịch lớn như Hòa Bình, Tây Bắc. Trong mỗi trận đánh, anh đều thể hiện sự mưu trí, dũng cảm, dù nhiều lần bị thương nhưng chưa bao giờ rời bỏ trận địa khi tiếng súng chưa dứt.

Mùa đông năm 1953, anh cùng đơn vị hành quân lên Tây Bắc để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược tại lòng chảo Điện Biên Phủ. Địa điểm ghi danh anh vào sử sách chính là cứ điểm Him Lam – một trung tâm đề kháng cực kỳ kiên cố của thực dân Pháp, được trang bị hỏa lực mạnh nhằm bảo vệ phía Bắc tập đoàn cứ điểm.

Đúng 17 giờ ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu. Pháo binh ta dồn dập nhả đạn vào các vị trí của địch. Đến 22 giờ 30 phút, lệnh tấn công vào lô cốt số 3 của cứ điểm Him Lam được đưa ra. Đây là một khối bê tông cốt thép dày đặc với các lỗ châu mai chĩa súng máy ra mọi hướng. Đơn vị của Phan Đình Giót vấp phải sự kháng cự điên cuồng. Các chiến sĩ bộc phá của ta lần lượt xông lên mở hàng rào dây thép gai nhưng đều bị hỏa lực cực mạnh từ các lỗ châu mai chặn lại. Nhiều đồng đội đã ngã xuống ngay trước cửa mở.

Trong giây phút nghẹt thở ấy, Phan Đình Giót đang là tiểu đội phó. Dù trong người đã mang nhiều vết thương, máu từ vai và đùi chảy ra ướt đẫm bộ quân phục dính đầy bùn đất, nhưng anh vẫn bình tĩnh trườn lên phía trước. Anh ném quả lựu đạn cuối cùng vào lỗ châu mai, tiếng súng máy của địch tạm ngừng trong vài giây nhưng rồi lại rộ lên dữ dội hơn. Lực lượng xung kích của ta bị chững lại, không thể tiến lên.

Không một phút chần chừ, cũng không một lời trối trăn, Phan Đình Giót dồn hết sức lực cuối cùng của một người lính quê Hà Tĩnh. Anh nhoài người lên, dùng hai tay bám vào mép lỗ châu mai, rồi bất ngờ lấy đà, dùng cả lồng ngực vạm vỡ của mình áp chặt vào miệng họng súng đang khạc lửa. Một tiếng "hự" vang lên, hỏa điểm của địch bỗng chốc câm bặt. Tấm thân của anh như một cánh cửa thép chặn đứng luồng đạn của kẻ thù.

Chớp lấy khoảnh khắc vàng ấy, đại đội trưởng thét vang: "Phan Đình Giót đã hy sinh! Anh em xông lên!". Cả đại đội như một khối thuốc nổ khổng lồ lao thẳng vào cứ điểm, quét sạch quân thù, cắm lá cờ quyết chiến quyết thắng lên đỉnh lô cốt số 3. Phan Đình Giót đã anh dũng hy sinh vào chính đêm 13 tháng 3 năm 1954. Anh ngã xuống khi cửa ngõ Điện Biên đã được mở toang, khi tuổi đời mới chỉ 32 – cái tuổi chín muồi nhất của một người đàn ông.

Ghi nhận công lao to lớn ấy, ngày 31 tháng 8 năm 1955, Quốc hội và Chính phủ đã truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện của anh đã được đưa vào sách giáo khoa, trở thành bài học vỡ lòng về lòng yêu nước cho bao thế hệ học sinh Việt Nam.

Ngày nay, tại bảo tàng chiến thắng Điện Biên Phủ hay tại quê hương Cẩm Xuyên, những kỷ vật về anh vẫn được trân trọng giữ gìn. Phan Đình Giót không chỉ là một cái tên, anh là một "tọa độ tâm hồn" của người lính Bộ đội Cụ Hồ. Anh đã chứng minh rằng: trái tim con người có thể nóng hơn họng súng, và khi con người ta sống vì một lý tưởng cao đẹp, họ sẵn sàng hóa thân thành đất đá, thành cỏ cây để bảo vệ sự bình yên cho Tổ quốc thân yêu.