Phan Đình Giót
Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam, đã
có biết bao tấm gương anh hùng ngã xuống vì độc lập, tự do cho Tổ quốc. Một
trong những biểu tượng sáng ngời của tinh thần xả thân, quả cảm ấy chính là
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phan Đình Giót . Hành động dũng cảm
dùng thân mình lấp lỗ châu mai của ông trong trận chiến Điện Biên Phủ lịch sử
không chỉ mở đường cho đồng đội tiến lên mà còn khắc ghi một mốc son chói
lọi trong lòng muôn thế hệ người Việt.
Phan Đình Giót sinh năm 1920 tại làng Tam Tác, xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm
Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo khổ, bần
cùng dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp và phong kiến tay sai. Tuổi
thơ và những năm tháng thanh xuân của ông là chuỗi ngày cơ cực, phải đi ở đợ,
làm thuê mướn đủ mọi nghề để kiếm sống qua ngày, nếm đủ mọi đắng cay, áp
bức và tủ nhục của người dân mất nước. Chính hoàn cảnh cay đắng đó đã tôi
luyện ở Phan Đình Giót một ý chí kiên cường, sự chịu đựng bền bỉ và một tinh
thần căm thù giặc sâu sắc.
Từ một người nông dân chân đất mắt toét, qua rèn luyện trong môi trường quân
ngũ, Phan Đình Giót đã nhanh chóng trở thành một người chiến sĩ ưu tú, dũng
cảm, mưu trí và luôn đi đầu trong mọi nhiệm vụ khó khăn, gian khổ. Ông tham
gia rất nhiều chiến dịch lớn nhỏ trong kháng chiến chống thực dân Pháp, từ các
chiến dịch ở chiến trường khu vực miền Trung đến chiến dịch Trung Du, chiến
dịch Tây Bắc và đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trong quân
ngũ, ông được anh em đồng đội yêu quý bởi đức tính khiêm tốn, thật thà, luôn
nhường phần khó khăn về mình và hết lòng thương yêu đồng chí, đồng đội. Dù
ở bất kỳ cương vị chiến đấu nào, từ chiến sĩ bộ binh cho đến khi là tiểu đội
trưởng phó, ông luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, không quản
ngại hy sinh xương máu trước làn tên mũi đạn của kẻ thù.
Trong Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, Phan Đình Giót cùng đơn vị hành
quân gần 500km, vượt qua nhiều đèo, dốc, mang vác nặng. Chân Giót bị nứt
nẻ, đau buốt, rướm máu nhưng anh vẫn cố gắng tiếp tục đi. Không chỉ vậy,
trong quân ngũ Phan Đình
Giót còn lo từng giấc ngủ, bát canh cho anh em. Mỗi khi thấy đồng chí có
khuyết điểm, anh nhẹ nhàng phân tích, khuyên nhủ làm cho anh em vừa cảm
động lại nhanh chóng nhận ra lỗi lầm. Cũng chính vì thế, Phan Đình Giót được
anh em trong đơn vị gọi là anh cả.
Chiều ngày 13-3-1954, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 được lệnh nổ súng tấn
công tiêu diệt cứ điểm Him Lam. Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141,
Đại đoàn 312 của Phan Đình Giót triển khai đội hình chiến đấu từ 15 giờ. Anh
em truyền tay nhau đọc thư Bác Hồ và lệnh động viên của Đại tướng Tổng tư
lệnh. Đến giờ pháo bắn, anh em rút ra khỏi rừng. Cùng với sự chi viện của
pháo binh, pháo cao xạ ta lần đầu xuất trận đã tạo nên không khí hào hùng chưa
từng có kể từ ngày thành lập Quân đội.
Các chiến sĩ Đại đội 58 lao lên mở đường, đã liên tiếp đánh đến quả bộc phá
thứ tám. Phan Đình Giót đánh quả thứ chín và bị thương ở đùi, nhưng anh vẫn
xung phong đánh quả tiếp theo. Quân Pháp tập trung hỏa lực trút đạn như mưa
xuống trận địa, bộ đội ta bị thương rất nhiều.
Lúc này Phan Đình Giót thay mặt cán bộ chỉ huy trung đội ở cánh giữa. Thấy
hỏa điểm địch bắn chặn đồng đội, Phan Đình Giót dùng quả lựu đạn cuối cùng
đánh hỏa điểm. Địch ngừng bắn. Xung kích ta tiến lên thì hỏa điểm lại khôi
phục. Giót dùng tiểu liên đưa vào trong lô cốt bắn một băng. Lúc này Phan
Đình Giót bị thương lần thứ ba vào vai, máu chảy đầm đìa, ngất đi. Lúc tỉnh
dậy, thấy đồng đội bị chặn lại bởi một hỏa điểm đột nhiên xuất hiện. Hai chiến
sĩ đặt trung liên tìm cách dập tắt hỏa điểm nhưng bị địch bắn bị thương.
Tình hình lúc này thật căng thẳng, hỏa điểm của địch chưa bị dập tắt thì máu
của đồng đội còn phải đổ. Cán bộ trung đội bị thương vong hết, Phan Đình
Giót tự đảm nhiệm vai trò chỉ huy trung đội. Các chiến sĩ vẫn thay nhau xông
lên tìm cách diệt hỏa điểm nhưng đều hy sinh, hỏa điểm địch từ lô cốt vẫn bắn
mạnh vào bộ đội ta. Lực lượng xung kích bị ùn lại. Phan Đình Giót nhìn trừng
trừng vào hỏa điểm địch rồi anh ép người sát mặt đất, bò nhích lên từng tý,
thận trọng gần đến lỗ châu mai, với ý nghĩ cháy bỏng, duy nhất là phải dập tắt
ngay nó. Anh nâng khẩu tiểu liên bắn mạnh vào lỗ châu mai. Hết đạn, anh thay
băng khác tiếp tục bắn. Nhưng khi xung kích xung phong lên thì hỏa điểm địch
vẫn bắn ra ác liệt. Mọi người thấy anh đứng lên ngồi xuống bên lỗ châu mai
địch.
Anh đã dùng hết sức còn lại nâng tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai và hét
to: “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân”, rồi rướn người, lấy đà, tay bám chặt vào
những thân cây gỗ phía trên lỗ châu mai rồi xoay người thật nhanh lại, áp lồng
ngực vào lỗ châu mai địch. Hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp bị dập tắt,
toàn đơn vị ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam, giành
thắng lợi trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Hành động lấy thân mình lấp lỗ châu mai của anh hùng Phan Đình Giót không
chỉ là đỉnh cao của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, mà còn là biểu tượng rực rỡ
của tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Sự hy sinh oanh liệt của ông
đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần vô biên cho hàng vạn cán bộ, chiến sĩ trên
khắp các chiến trường Điện Biên Phủ tiến lên lập nên những chiến công hiển
hách.
Phan Đình Giót hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13-3-1954. Phan Đình Giót
được nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 31-3-1955.
Khi hy sinh, anh là Tiểu đội phó bộ binh Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung
đoàn 141, Đại đoàn 312, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, được tặng
Huân chương Quân công hạng Nhì.
Trong lịch sử đấu tranh giữ nước vĩ đại của dân tộc, hình ảnh anh hùng Phan
Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai tại chiến dịch Điện Biên Phủ mãi là
một tượng đài bất tử về lòng quả cảm và tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết
sinh. Sự hy sinh oanh liệt ấy không chỉ mở đường cho đồng đội tiến lên giành
thắng lợi, mà còn để lại những bài học giáo dục vô cùng sâu sắc cho thế hệ
hôm nay và mai sau. Nhìn lại tấm gương sáng ngời của ông, mỗi người trẻ lại
càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, từ đó bồi đắp lòng yêu nước và ý chí
kiên cường trong công cuộc xây dựng đất nước. Tên tuổi của ông đã được khắc
sâu vào lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, được đặt cho nhiều tuyến
đường phố, ngôi trường trên khắp mọi miền đất nước. Hình ảnh người chiến sĩ
Phan Đình Giót dũng cảm lấy thân mình lấp lỗ châu mai mãi mãi là ngọn lửa
thiêng soi đường, là bài học giáo dục lòng yêu nước sâu sắc cho các thế hệ
người Việt Nam hôm nay và mai sau.



