Phan Đình Giót: Anh hùng lấy thân mình lấp lỗ châu mai, tạo thời cơ cho đơn vị xông lên cắm cờ chiến thắng.
Phan Đình Giót (1922–1954) quê ở thôn Vĩnh Yên, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh; là Tiểu đội phó bộ binh thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 102, Đại đoàn 312. Trong trận mở màn tiêu diệt cứ điểm Him Lam thuộc Chiến dịch Điện Biên Phủ, trước hỏa lực dày đặc từ lô cốt địch ghìm chặt bước tiến của đơn vị, ông đã dũng cảm trườn lên dùng chính lồng ngực của mình bịt kín lỗ châu mai, dập tắt hỏa điểm của đối phương để đồng đội xông lên cắm cờ chiến thắng. Ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1956.
Sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo khó ở dải đất miền Trung khô cằn, chịu nhiều cơ cực từ tấm bé, Phan Đình Giót sớm hun đúc ý chí quật cường và lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 1950, ông tình nguyện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam, luôn nêu cao tinh thần kỷ luật, dũng cảm và xung kích đi đầu qua nhiều chiến dịch lớn như Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc rồi tiến vào Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, toàn mặt trận Điện Biên Phủ phát lệnh nổ súng công đồn, mở màn đợt tiến công tiêu diệt Trung tâm đề kháng Him Lam. Đơn vị của Phan Đình Giót được giao nhiệm vụ đánh bộc phá mở cửa mở qua nhiều lớp rào dây thép gai dày đặc dưới hỏa lực pháo binh địch bắn phá điên cuồng. Dù đã đánh liên tiếp nhiều quả bộc phá và bị thương ở đùi cùng vai, máu chảy ướt đẫm quân phục, người chiến sĩ kiên trung vẫn nghiến răng chịu đau, tiếp tục ôm quả bộc phá cuối cùng xông lên phá nốt hàng rào thép gai cuối cùng để bộ đội xung phong.
Khi cửa mở vừa được khai thông, tiểu đội tiến sát vào trung tâm cứ điểm thì bất ngờ bị chặn đứng bởi hỏa lực cực mạnh từ một lô cốt ngầm bí mật của địch. Đạn trung liên và đại liên từ lỗ châu mai điên cuồng xả ra như mưa rào, quét sát mặt đất khiến đội hình xung kích của ta bị thương vong, không thể ngóc đầu dậy tiến lên, trong khi thời gian mở đường máu đang tính từng giây. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nhận thấy hỏa điểm này nếu không bị dập tắt thì toàn đơn vị sẽ phải hứng chịu tổn thất vô cùng nặng nề, Phan Đình Giót đã dùng hết chút sức lực cuối cùng, vừa bắn kiềm chế vừa trườn áp sát góc chết của lô cốt. Ông nâng khẩu súng tiểu liên bắn hết băng đạn vào lỗ châu mai rồi ném tiếp quả lựu đạn cuối cùng, nhưng hỏa điểm vẫn tiếp tục điên cuồng khạc lửa. Không một giây chần chừ, người chiến sĩ ấy đã dồn toàn bộ tàn lực bình sinh rướn người lên, áp trọn cả lồng ngực vạm vỡ của mình bịt kín miệng lỗ châu mai.
Hỏa điểm bị dập tắt hoàn toàn trong giây lát, tiếng súng địch câm bặt trước hành động xả thân phi thường. Tận dụng thời cơ vàng ngọc mà người đồng đội đã đánh đổi bằng xương máu, cả đơn vị nghẹn ngào hô vang tiếng thét trả thù, đồng loạt bật dậy vượt qua làn khói đạn, tràn vào tiêu diệt gọn quân địch và cắm lá cờ chiến thắng lên cứ điểm Him Lam ngay trong đêm mở màn chiến dịch. Sự hy sinh lẫm liệt của Phan Đình Giót đã trở thành một trong những biểu tượng sáng ngời nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, đời đời khắc ghi vào trang sử vàng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu.
