PHAN ĐÌNH GIÓT
Có những câu chuyện lịch sử khi đọc lại, tôi không cảm thấy mình đang đọc về một nhân vật xa xôi trong sách vở. Tôi nhìn thấy trước mắt mình một con người bằng xương bằng thịt – một người từng có quê hương để nhớ, có gia đình để thương, có tuổi trẻ và một tương lai còn dài phía trước. Câu chuyện về Phan Đình Giót đối với tôi là một câu chuyện như thế.
PHAN ĐÌNH GIÓT
Có những câu chuyện lịch sử khi đọc lại, tôi không cảm thấy mình đang đọc về một nhân vật xa xôi trong sách vở. Tôi nhìn thấy trước mắt mình một con người bằng xương bằng thịt – một người từng có quê hương để nhớ, có gia đình để thương, có tuổi trẻ và một tương lai còn dài phía trước. Câu chuyện về Phan Đình Giót đối với tôi là một câu chuyện như thế.
Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình nghèo. Tuổi thơ của anh gắn với những tháng ngày thiếu thốn của người dân lao động. Khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh, như bao thanh niên cùng thời, anh đã lựa chọn lên đường, gia nhập bộ đội và tham gia chiến đấu vì Tổ quốc.
Năm 1954, Phan Đình Giót cùng đơn vị có mặt tại Điện Biên Phủ, nơi diễn ra trận chiến có ý nghĩa quyết định đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi ấy, Điện Biên Phủ không chỉ là một địa danh trên bản đồ. Đó là những ngày tháng bom đạn dồn dập, những chiến hào đầy bùn đất và những người lính phải chiến đấu trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.
Ngày 13/3/1954, quân ta bắt đầu tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đơn vị của Phan Đình Giót được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm Him Lam. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Quân Pháp chống trả quyết liệt, còn những người lính Việt Nam phải vượt qua nhiều chướng ngại vật và hỏa lực mạnh của đối phương để tiến về phía trước.
Trong trận chiến ấy, Phan Đình Giót bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu. Khi hỏa lực từ một lỗ châu mai của quân Pháp cản bước tiến của đồng đội, anh đã dùng thân mình che lấp lỗ châu mai, tạo điều kiện cho bộ đội ta tiếp tục xung phong. Anh đã hy sinh.
Chỉ một hành động được ghi lại trong vài dòng lịch sử, nhưng phía sau đó là cả một con người. Một người lính đang bị thương. Một người hiểu rằng phía trước là hiểm nguy. Một người có thể đã biết mình sẽ không còn cơ hội trở về. Nhưng trong khoảnh khắc quyết định ấy, anh vẫn lựa chọn tiến lên.
Tôi nghĩ điều khiến câu chuyện về Phan Đình Giót trở nên lay động không chỉ nằm ở hai chữ “hy sinh”. Điều đáng nhớ hơn là anh cũng là một con người bình thường. Anh có quê hương để nhớ, có những người thân chờ đợi và có một cuộc đời lẽ ra còn rất dài ở phía trước.
Nhưng chiến tranh đã đặt người thanh niên ấy trước một lựa chọn khắc nghiệt: dừng lại để giữ lấy sự sống của mình hay bước tiếp để đồng đội có cơ hội tiến lên. Và Phan Đình Giót đã chọn bước tiếp.
Tôi không nghĩ chúng ta cần hình dung anh như một con người không biết sợ hãi. Bởi lòng dũng cảm không phải là không biết sợ, mà là dù đứng trước hiểm nguy vẫn có thể lựa chọn điều mình cho là cần thiết. Chính điều đó khiến sự hy sinh của Phan Đình Giót trở nên có ý nghĩa sâu sắc.
Tuổi trẻ của chúng ta hôm nay có thể là những buổi đến trường, những cuộc trò chuyện với bạn bè, những ước mơ về tương lai. Chúng ta được học tập, được lựa chọn nghề nghiệp, được theo đuổi những điều mình yêu thích bởi chúng ta đang sống trong hòa bình.
Còn Phan Đình Giót và biết bao người lính Điện Biên năm ấy thì không có một tuổi trẻ bình yên như vậy. Họ đi qua những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời giữa chiến hào và bom đạn. Có người trở về. Có người nằm lại. Và có những người được cả dân tộc nhớ tên.
Nhưng có lẽ, điều chúng ta cần nhớ không chỉ là tên của những anh hùng, mà còn là những con người phía sau những cái tên ấy.
Phan Đình Giót không chỉ là một cái tên trong bài học lịch sử. Anh từng là một người con của Hà Tĩnh, một người lính, một người đồng đội và một người trẻ có cả một tương lai phía trước. Anh đã không thể sống cuộc đời ấy. Đổi lại, sự hy sinh của anh đã góp phần vào thắng lợi của quân đội Việt Nam tại Điện Biên Phủ – một dấu mốc quan trọng trong lịch sử dân tộc.
Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ những ngày tháng Điện Biên Phủ. Chiến trường năm xưa giờ đã trở thành một phần của lịch sử. Những người lính năm ấy phần lớn đã không còn nữa. Nhưng mỗi khi nhắc đến Phan Đình Giót, chúng ta không chỉ nhắc về một người đã hy sinh. Chúng ta đang nhắc về giá trị của hòa bình.
Bởi chỉ khi hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ, mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của biết bao thế hệ, chúng ta mới biết trân trọng những gì mình đang có.
Phan Đình Giót đã nằm lại ở Điện Biên Phủ khi tuổi đời còn rất trẻ. Anh không thể nhìn thấy những con đường hôm nay, những mái trường đầy tiếng nói cười, những thế hệ trẻ được tự do học tập và theo đuổi ước mơ. Nhưng chính cuộc sống bình yên ấy là một phần ý nghĩa của những hy sinh mà anh và đồng đội đã gửi lại cho mai sau.
Có những người đi qua chiến tranh và trở về với cuộc sống. Có những người ở lại mãi với chiến trường. Phan Đình Giót là một trong những người ở lại.
