PHAN ĐÌNH GIÓT – KHI THÂN NGƯỜI LẤP LỖ CHÂU MAI

LỜI NÓI ĐẦU

Dù chiến tranh đã đi rất xa trên dòng sông của lịch sử, nhưng những dấu ấn về một thời hoa lửa vẫn còn in sâu trong ký ức của mỗi thế hệ người Việt. Là một người con của dân tộc Việt Nam, được sinh ra, lớn lên, học tập trong thời bình, em tìm tới lịch sử không chỉ vì tri thức khô khan mà còn là vì sự tò mò muốn tìm hiểu sâu hơn về một thời khói lửa chiến tranh. Cuộc thi “ Câu chuyện thời hoa lửa” là một cơ hội quý giá để em có thể thỏa sức tìm hiểu và nhìn lại về một thời đã qua, về những con người vì tự do của quê hương mà hi sinh thân mình.

Bài viết này xoay quanh anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót, người đã lấy thân mình lấp lỗ châu mai trong chiến dịch Điện Biên Phủ, trở thành một biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm và sự hy sinh. Qua câu chuyện này, em không chỉ muốn tái hiện một khoảnh khắc lịch sử hào hùng, mà còn gửi gắm những suy nghĩ của bản thân về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay.

Viết về Phan Đình Giót, với em là một hành trình tìm về với cội nguồn tình thần. Đó là một hành trình để em tự nhắc mình rằng hòa bình không phải là điều hiển nhiên mà phải đánh đổi bằng xương máu của bao thế hệ đi trước. Từ câu chuyện hoa lửa ấy, em hy vọng bài viết có thể chạm tới cảm xúc của người đọc và góp thêm một tiếng nói nhỏ bé vào việc gìn giữ, lan tỏa những giá trị bền vững của lịch sử dân tộc.

I. Từ miền quê Hà Tĩnh đến hình hài một người lính

Có những con người không để lại dấu ấn bằng diễn ngôn hay khẩu hiệu, mà bằng chính cách họ sống trong âm thầm và rời đi trong lặng lẽ. Phan Đình Giót sinh năm 1922, ở thôn Vĩnh Yên, xã Tam Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh– nơi đất đai khô cằn nhưng con người lại giàu ý chí. 

Phan Đình Giót sinh ra trong một gia đình rất nghèo, bố ông chết vì đói, ông phải đi ở nhờ từ năm 13 tuổi, chịu bao cực nhọc và vất vả. Dù có một tuổi thơ cơ cực như vậy nhưng bao khó khăn ấy không khiến ông nhụt trí mà hoàn toàn ngược lại, hoàn cảnh đó lại rèn luyện ra một người con Việt Nam với tinh thần không chịu khuất phục.

Ở Phan Đình Giót, ta không thấy hình ảnh một con người được trau chuốt bằng chữ nghĩa, mà là một nhân cách được đẽo gọt bởi đời sống. Chính sự bình dị ấy lại là mạch nguồn sâu xa nuôi dưỡng một hành động anh hùng sau này.

II. Khi Tổ quốc gọi tên: Con đường ra trận

Sau Cách Mạng tháng Tám thành công chưa lâu, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta. Tiếng súng mang mùi khói của chiến tranh vang lên, không chỉ ở trên chiến trường mà còn vọng đi khắp nơi trên mọi miền Tổ quốc. Trước tình cảnh đó, Phan Đình Giót đã không ngần ngại mà tham gia tự vệ chiến đấu.

Đến năm 1950, Phan Đình Giót xung phong đi bộ đội chủ lực. Trong đơn vị, ông luôn là người xông pha nơi khó khăn nhất: vận chuyển lương thực, chiến đấu ở tuyến đầu, không ngại gian khổ hay hiểm nguy. Ở ông, đồng đội nhìn thấy một tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm rất đỗi bình dị nhưng mạnh mẽ.

III. Những năm tháng lửa thử vàng: Chiến tranh và sự trưởng thành của một con người

Trong cuộc đời chiến đấu của Phan Đình Giót, ông đã tham gia nhiều chiến dịch lớn như: Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc và Chiến dịch Điện Biên Phủ... Trận đánh nào ông cũng nêu cao tinh thần quả cảm, kiên quyết vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ. Quá trình chiến đấu hai lần bị thương nặng, nhưng ông cố nén nỗi đau tiếp tục chiến đấu.

Mới ba tháng tuổi quân, Phan Đình Giót đã tham gia chiến đấu ở Đường 18 trong trận đánh đồn Tràng Bạch. Cuộc chiến đấu diễn ra gay go, ác liệt. Tiêu diệt xong lô cốt số một, Phan Đình Giót bị thương nặng, cấp trên cho lui ra phía sau, nhưng ông vẫn xin ở lại, tiếp tục làm tròn nhiệm vụ cho đến khi trận đánh kết thúc.

Trong trận đánh tiêu diệt vị trí Chùa Tiếng (cuối năm 1950), trong khi bí mật cắt hàng rào, xung kích tranh thủ đào công sự, nhưng đất rắn, anh em không sao bí mật được. Nghe tiếng động, địch trong cứ điểm bắn ra và gọi pháo bắn tới. Quân ta xông lên đánh bộc phá phá các lô cốt trầy trật. Phan Đình Giót bò lên đặt bộc phá đánh lô cốt số một. Lô cốt bị thủng, ông liền ném lựu đạn vào đó tiêu diệt toàn bộ quân địch, tạo điều kiện cho đơn vị đánh thắng.

Trong Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, Phan Đình Giót cùng đơn vị hành quân gần 500km, vượt qua nhiều đèo, dốc, mang vác nặng. Chân Giót bị nứt nẻ, đau buốt, rớm máu nhưng ông vẫn cố gắng tiếp tục đi. Không chỉ vậy, trong quân ngũ Phan Đình Giót còn lo từng giấc ngủ, bát canh cho anh em. Mỗi khi thấy đồng chí có khuyết điểm, ông nhẹ nhàng phân tích, khuyên nhủ làm cho anh em vừa cảm động lại nhanh chóng nhận ra lỗi lầm. Cũng chính vì thế, Phan Đình Giót được anh em trong đơn vị gọi là anh cả.

Chiều ngày 13-3-1954, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 được lệnh nổ súng tấn công tiêu diệt cứ điểm Him Lam. Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 của Phan Đình Giót triển khai đội hình chiến đấu từ 15 giờ. Anh em truyền tay nhau đọc thư Bác Hồ và lệnh động viên của Đại tướng Tổng tư lệnh. Đến giờ pháo bắn, anh em rút ra khỏi rừng. Cùng với sự chi viện của pháo binh, pháo cao xạ ta lần đầu xuất trận đã tạo nên không khí hào hùng chưa từng có kể từ ngày thành lập Quân đội.

Các chiến sĩ Đại đội 58 lao lên mở đường, đã liên tiếp đánh đến quả bộc phá thứ tám. Phan Đình Giót đánh quả thứ chín và bị thương ở đùi, nhưng ông vẫn xung phong đánh quả tiếp theo. Quân Pháp tập trung hỏa lực trút đạn như mưa xuống trận địa, bộ đội ta bị thương rất nhiều

Lúc này Phan Đình Giót thay mặt cán bộ chỉ huy trung đội ở cánh giữa. Thấy hỏa điểm địch bắn chặn đồng đội, Phan Đình Giót dùng quả lựu đạn cuối cùng đánh hỏa điểm. Địch ngừng bắn. Xung kích ta tiến lên thì hỏa điểm lại khôi phục. Giót dùng tiểu liên đưa vào trong lô cốt bắn một băng. Lúc này Phan Đình Giót bị thương lần thứ ba vào vai, máu chảy đầm đìa, ngất đi. Lúc tỉnh dậy, thấy đồng đội bị chặn lại bởi một hỏa điểm đột nhiên xuất hiện. Hai chiến sĩ đặt trung liên tìm cách dập tắt hỏa điểm nhưng bị địch bắn bị thương.

IV. Khoảnh khắc bất tử: Khi thân người hóa thành lá chắn

Trong tình thế ngặt nghèo ấy, hỏa điểm của địch chưa bị dập tắt thì máu của đồng đội còn phải đổ. Cán bộ trung đội bị thương vong hết, Phan Đình Giót tự đảm nhiệm vai trò chỉ huy trung đội. Các chiến sĩ vẫn thay nhau xông lên tìm cách diệt hỏa điểm nhưng đều hy sinh, hỏa điểm địch từ lô cốt vẫn bắn mạnh vào bộ đội ta. Lực lượng xung kích bị ùn lại. Phan Đình Giót nhìn trừng trừng vào hỏa điểm địch rồi ông ép người sát mặt đất, bò nhích lên từng tý, thận trọng gần đến lỗ châu mai, với ý nghĩ cháy bỏng, duy nhất là phải dập tắt ngay nó. Ông nâng khẩu tiểu liên bắn mạnh vào lỗ châu mai. Hết đạn, ông thay băng khác tiếp tục bắn. Nhưng khi xung kích xung phong lên thì hỏa điểm địch vẫn bắn ra ác liệt. Mọi người thấy ông đứng lên ngồi xuống bên lỗ châu mai địch.

Ông đã dùng hết sức còn lại nâng tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai và hét to: “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân”, rồi rướn người, lấy đà, tay bám chặt vào những thân cây gỗ phía trên lỗ châu mai rồi xoay người thật nhanh lại, áp lồng ngực vào lỗ châu mai địch. Hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp bị dập tắt, toàn đơn vị ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam, giành thắng lợi trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Phan Đình Giót hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13-3-1954

V. Sự im lặng sau tiếng súng

Sau trận đánh, giữa khói súng còn chưa tan, đồng đội lặng người trước sự ra đi của ông. Không cần những lời ca ngợi, chính hành động của Phan Đình Giót đã nói lên tất cả.

Hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình lấp lỗ châu mai từ đó trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng – một biểu tượng được khắc ghi bằng máu và lòng quả cảm.

VI. Từ con người đến biểu tượng

Sau này, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân ngày 31-3-1955. Nhưng hơn cả danh hiệu, ông đã trở thành hình mẫu về tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Ông không chỉ là một cá nhân trong lịch sử, mà còn là biểu tượng cho hàng triệu con người Việt Nam đã sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc.

VII. Khi một thân người nâng đỡ Tổ quốc

Phan Đình Giót đã ngã xuống, nhưng hành động của ông thì còn mãi. Đó không chỉ là một chiến công trong quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở cho hiện tại và tương lai.

Một thân người có thể nhỏ bé, nhưng khi đặt trong lý tưởng lớn lao, nó có thể trở thành điểm tựa cho cả dân tộc. Và chính từ những con người như ông, Tổ quốc đã đứng vững và bước tiếp đến hôm nay.

Anh hùng, liệt sĩ Phan Đình Giót

Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai

Nguồn Tài Liệu

• Hình ảnh “Anh hùng, liệt sĩ Phan Đình Giót”: ảnh tư liệu

• Hình ảnh “Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai”: Dienbien.gov.vn