Trước khi đến với lòng chảo Điện Biên, Phan Đình Giót đã là một người lính dạn dày. Qua các chiến dịch Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào, ông luôn là người đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn nhất. Đồng đội kể lại, Phan Đình Giót không bao giờ nề hà gian khổ, từ việc vác những hòm đạn nặng nề qua đèo dốc đến việc thức trắng đêm đào công sự dưới làn mưa bom. Chính sự tôi luyện đó đã chuẩn bị cho ông một ý chí sắt đá trước giờ khắc định mệnh tại Him Lam.
Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, lệnh nổ súng mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ vang lên. Cứ điểm Him Lam – "cánh cửa thép" bảo vệ tập đoàn cứ điểm – trở thành mục tiêu tiên phong. Đại đội 58 của Phan Đình Giót được giao nhiệm vụ đánh bộc phá để mở đường cho bộ binh xung phong.Trận đánh diễn ra nghẹt thở. Địch từ trong các lô cốt kiên cố trút đạn xối xả như mưa. Các chiến sĩ bộc phá của ta lần lượt ngã xuống. Tuyến tiền phương bị khựng lại trước hỏa lực điên cuồng từ lỗ châu mai số 3. Đó là một "ụ súng chết chóc" đang ghim chặt đội hình quân ta xuống mặt đất.Lúc này, Phan Đình Giót đã bị thương rất nặng: một cánh tay tê dại, đùi bị trúng đạn máu chảy ròng ròng. Nhưng nhìn đồng đội hy sinh, trong lòng ông chỉ còn một ý nghĩ duy nhất: Phải dập tắt khẩu súng kia bằng mọi giá.Ông dùng sức bình sinh còn lại, nhích từng chút một giữa làn đạn, bò sát tới gần lô cốt địch. Khi khoảng cách chỉ còn vài mét, ông ném quả bộc phá cuối cùng. Một tiếng nổ lớn vang lên, nhưng khói tan đi, khẩu súng máy bên trong vẫn điên cuồng nhả đạn. Không còn đạn, không còn bộc phá, chỉ còn lại lòng căm thù và quyết tâm mãnh liệt, Phan Đình Giót đã làm một việc chấn động lịch sử: Ông vươn mình đứng dậy, lao thẳng tới và áp chặt lồng ngực mình vào lỗ châu mai.Tiếng súng khựng lại. Một sự im lặng đến gai người bao trùm trong tích tắc. Lồng ngực của người anh hùng đã chặn đứng luồng đạn, che chở cho đồng đội. Chớp lấy thời cơ nghìn năm có một, các chiến sĩ ta đồng loạt hô lớn: "Trả thù cho anh Giót!" và xông lên như lốc xoáy, san phẳng cứ điểm Him Lam ngay trong đêm đó.
