Phan Đình Giót – Một thân người, một lỗ châu mai

Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại Cẩm Quan, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, trong một gia đình nghèo. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, anh tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu. Năm 1950, anh xung phong vào bộ đội chủ lực và được kết nạp vào Đảng.

Những năm sau đó, Phan Đình Giót có mặt trong nhiều chiến dịch: Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc... Ở mỗi trận đánh, người chiến sĩ ấy đều để lại dấu ấn bằng sự gan dạ và tinh thần không lùi bước.

Có lần mới ba tháng tuổi quân, anh đã tham gia trận đánh đồn Tràng Bạch trên Đường 18. Bị thương nặng, được cấp trên cho phép lui về phía sau, anh vẫn xin ở lại chiến đấu cho đến khi trận đánh kết thúc.

Cuối năm 1950, trong trận Chùa Tiếng, anh một mình bò lên đánh bộc phá phá lô cốt địch, rồi tiếp tục dùng lựu đạn tiêu diệt đối phương, tạo điều kiện cho đơn vị tiến lên.

Những câu chuyện ấy cho thấy hành động ở Him Lam không phải một khoảnh khắc bất ngờ xuất hiện trong đời một người lính. Đó là sự tiếp nối của một cách sống đã được tôi luyện qua nhiều trận chiến.

Mùa đông năm 1953, Phan Đình Giót cùng đơn vị hành quân lên Điện Biên Phủ. Gần 500km đường núi, qua những con đèo, con dốc, vừa hành quân vừa mở đường, kéo pháo.

Khi ấy, anh là Tiểu đội phó bộ binh, Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.

Ngày 13/3, đơn vị được lệnh tiến công Him Lam. Những hàng rào dây thép gai chắn trước cứ điểm lần lượt được phá. Phan Đình Giót đã đánh nhiều quả bộc phá trong tiếng súng dày đặc. Đến khi bị thương ở đùi, anh vẫn tiếp tục. Bị thương ở vai, mất nhiều máu, anh vẫn tìm cách áp sát hỏa điểm. Cho đến khi không còn cách nào khác để ngăn khẩu súng máy đang bắn vào đồng đội, anh chọn cách cuối cùng.

Một thân người. Một lỗ châu mai. Một khoảnh khắc. Và phía sau khoảnh khắc ấy là cả đội hình đang chờ thời cơ tiến lên.

Him Lam bị tiêu diệt trong trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ. Phan Đình Giót không còn trở về.

Ngày nay, khi nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta nhớ đến 56 ngày đêm “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt”. Nhưng chiến thắng ấy không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn. Nó được tạo thành từ vô số khoảnh khắc mà ở đó, một người lính phải quyết định trong vài giây.

Phan Đình Giót đã có một khoảnh khắc như thế.

Anh được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 31/8/1955. Nhưng có lẽ, điều còn lại lâu nhất không phải là những dòng ghi trong quyết định. Đó là hình ảnh một người lính bị thương nhiều lần vẫn bò về phía trước, cho đến khi thân mình trở thành điểm chặn cuối cùng trước hỏa lực địch.

Hơn bảy mươi năm đã qua. Him Lam hôm nay đã bình yên. Không còn tiếng súng từ những lô cốt. Không còn những hàng rào thép gai chắn bước chân người lính. Nhưng giữa vùng đất từng là chiến trường ấy, câu chuyện về Phan Đình Giót vẫn được kể lại. Không phải để dựng lên một con người xa vời. Mà để nhớ rằng, trong những năm tháng đất nước đi qua chiến tranh, đã có những người trẻ chọn đứng ở nơi nguy hiểm nhất khi đồng đội cần họ.

Đêm Him Lam đã qua từ rất lâu. Nhưng hình ảnh người lính Phan Đình Giót ở phía trước đội hình vẫn còn ở lại – như một lát cắt không thể quên của tuổi trẻ Việt Nam.