PHAN ĐÌNH GIÓT – NGƯỜI CHIẾN SĨ LẤY THÂN MÌNH LẤP LỖ CHÂU MAI
Phạm Quang huy
1. Người con Hà Tĩnh đến với quân đội
Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống cơ cực của người dân dưới chế độ thuộc địa.
Khi trưởng thành, Phan Đình Giót tham gia lực lượng vũ trang và trở thành một chiến sĩ bộ binh. Ông từng tham gia nhiều trận đánh trong cuộc kháng chiến chống Pháp và được đồng đội đánh giá là người có tinh thần chiến đấu dũng cảm, luôn chấp hành nghiêm nhiệm vụ được giao.
Năm 1953–1954, cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết liệt. Quân đội Việt Nam chuẩn bị mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, một chiến dịch có ý nghĩa quyết định đối với cục diện chiến tranh.
Phan Đình Giót khi ấy là chiến sĩ thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.
2. Trận đánh mở màn tại Him Lam
Ngày 13/3/1954, quân đội Việt Nam bắt đầu tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Him Lam là cứ điểm đầu tiên bị tiến công.
Đây là một vị trí được quân Pháp xây dựng kiên cố, có hệ thống hỏa lực và công sự phòng thủ mạnh. Muốn mở đường cho bộ đội tiến lên, các đơn vị phải vượt qua nhiều lớp hàng rào dây thép gai, bãi mìn và hỏa điểm.
Đại đội của Phan Đình Giót được giao nhiệm vụ tiến công một trong những vị trí quan trọng của cứ điểm.
Ngay từ đầu trận, hỏa lực của đối phương rất mạnh. Bộ đội phải vừa tiến lên vừa tìm cách vô hiệu hóa những ổ súng đang khống chế đội hình.
3. Trận chiến trong đêm 13 tháng 3
Trận Him Lam diễn ra rất ác liệt. Các chiến sĩ liên tục phải vượt qua những chướng ngại vật và hỏa lực từ các lô cốt.
Phan Đình Giót nhiều lần tham gia phá hàng rào và tiêu diệt các vị trí hỏa lực của đối phương. Trong quá trình chiến đấu, ông bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu.
Theo các tài liệu lịch sử, khi một hỏa điểm của quân Pháp tiếp tục bắn mạnh, gây thương vong và cản trở bước tiến của đơn vị, Phan Đình Giót đã dùng thân mình lao vào lấp lỗ châu mai.
Hành động ấy giúp hỏa lực của đối phương bị chặn lại trong thời gian ngắn, tạo điều kiện cho đồng đội tiếp tục tiến công.
Phan Đình Giót sau đó hy sinh.
4. Chiến thắng Him Lam
Sau khi vượt qua các vị trí phòng thủ, quân đội Việt Nam làm chủ cứ điểm Him Lam.
Đây là thắng lợi đầu tiên của Chiến dịch Điện Biên Phủ và có ý nghĩa quan trọng đối với tinh thần của bộ đội.
Chiến thắng Him Lam chứng minh rằng hệ thống phòng thủ được xem là rất mạnh của quân Pháp có thể bị đánh bại.
Phan Đình Giót hy sinh trong trận đánh đầu tiên ấy, khi chiến dịch mới bắt đầu.
Ông không thể chứng kiến toàn bộ 56 ngày đêm chiến đấu tiếp theo và cũng không được nhìn thấy lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries ngày 7/5/1954.
5. Một hành động trở thành biểu tượng
Hình ảnh Phan Đình Giót dùng thân mình bịt lỗ châu mai trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Tuy nhiên, khi nhìn lại câu chuyện này dưới góc độ lịch sử, điều quan trọng không chỉ là hành động cuối cùng của ông. Trước đó, Phan Đình Giót đã nhiều lần chiến đấu, bị thương nhưng vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.
Hành động hy sinh của ông diễn ra trong một tình thế cụ thể của trận đánh: một hỏa điểm đang gây khó khăn cho đội hình tiến công và việc vô hiệu hóa nó có ý nghĩa trực tiếp đối với bước tiến của đơn vị.
Sau chiến tranh, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
6. Người chiến sĩ không trở về từ Điện Biên
Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc ngày 7/5/1954 với thắng lợi của quân đội Việt Nam.
Nhưng Phan Đình Giót đã hy sinh từ ngày đầu tiên của chiến dịch.
Khoảng thời gian giữa sự hy sinh của ông và ngày chiến thắng chỉ kéo dài chưa đầy hai tháng. Đó là khoảng thời gian mà đồng đội của ông tiếp tục chiến đấu trên những quả đồi và trong những đường hào của Điện Biên.
Phan Đình Giót không nhìn thấy kết quả cuối cùng của trận đánh mà ông đã góp phần mở màn. Nhưng sự hy sinh của ông tại Him Lam đã trở thành một phần của lịch sử 56 ngày đêm Điện Biên Phủ.
Câu chuyện ấy được lưu giữ qua nhiều thế hệ như một biểu tượng về tinh thần dũng cảm của người lính Việt Nam trong trận quyết chiến lịch sử năm 1954.
