PHAN ĐÌNH GIÓT – TỪ CẬU BÉ ĐI Ở ĐẾN NGƯỜI LÍNH ĐIỆN BIÊN

Có những người anh hùng bước vào lịch sử bằng một khoảnh khắc phi thường. Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là cả một cuộc đời được tôi luyện bởi nghèo khó, gian lao và lòng yêu nước. Với Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Đình Giót, trước khi trở thành người chiến sĩ lấy thân mình lấp lỗ châu mai trong trận Him Lam, ông từng là một cậu bé nghèo phải đi ở từ năm 13 tuổi.

Tuổi thơ trên miền quê nghèo Hà Tĩnh

Phan Đình Giót sinh ra tại làng Vĩnh Yên, nay thuộc thôn 8, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Đó là miền quê chịu nhiều khắc nghiệt của thiên nhiên, nơi cuộc sống của những người nông dân nghèo trước Cách mạng Tháng Tám vốn đã lam lũ lại càng cơ cực.

Gia đình Phan Đình Giót thuộc diện rất nghèo. Cha mất vì đói. Khi mới 13 tuổi, cái tuổi đáng lẽ còn được sống trong vòng tay gia đình, ông đã phải đi ở nhờ, làm thuê để kiếm sống.

Tuổi thơ ấy không có nhiều những ngày tháng bình yên.

Đó là những tháng năm sớm biết thế nào là cái đói, sự vất vả và thân phận của người dân nghèo trong xã hội cũ. Chính những trải nghiệm khắc nghiệt từ thuở nhỏ đã góp phần tạo nên ở Phan Đình Giót một sức chịu đựng bền bỉ và ý chí không dễ khuất phục trước gian nan.

Rồi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công.

Đất nước bước sang một trang mới. Với những người dân nghèo như Phan Đình Giót, cách mạng không còn là điều gì xa xôi. Đó là sự đổi thay của chính cuộc đời mình, là quyền được làm chủ quê hương, là một nền độc lập vừa giành được nhưng đang đứng trước muôn vàn thử thách.

Phan Đình Giót tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu tại địa phương.

Từ một người thanh niên từng phải bươn chải kiếm sống, ông bắt đầu cầm vũ khí bảo vệ quê hương.

Rời quê hương bước vào quân ngũ

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ngày càng quyết liệt. Khi tiền tuyến cần thêm những người lính, Phan Đình Giót không đứng ngoài cuộc.

Năm 1950, ông xung phong vào bộ đội chủ lực.

Từ đây, cuộc đời người thanh niên nghèo đất Hà Tĩnh gắn với những chặng hành quân, những chiến hào và những trận đánh liên tiếp của cuộc kháng chiến.

Phan Đình Giót lần lượt tham gia nhiều chiến dịch lớn như Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc. Mỗi chiến dịch là một lần người lính ấy được thử thách và trưởng thành.

Chiến trường không có chỗ cho sự yếu mềm.

Những cuộc hành quân dài ngày xuyên núi rừng, những đêm ngủ giữa rừng sâu, những bữa cơm vội vàng trước giờ chiến đấu, những lần mang nặng vượt dốc và những trận đánh mà sự sống, cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc đã tôi luyện người thanh niên từng chịu đói nghèo trở thành một chiến sĩ dày dạn.

Từ miền Trung, dấu chân người lính Phan Đình Giót cứ thế đi theo những bước tiến của quân đội.

Và rồi, cuối năm 1953, một mệnh lệnh mới được truyền xuống.

Đơn vị lên đường tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đường lên Điện Biên

Mùa đông năm 1953, đơn vị của Phan Đình Giót hành quân lên Tây Bắc.

Phía trước họ là núi cao, vực sâu, những con đường nhỏ xuyên qua núi rừng và một chiến trường mà khi ấy chưa ai có thể biết rằng sau này sẽ trở thành nơi diễn ra trận quyết chiến chiến lược làm thay đổi cục diện cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Lực lượng hành quân có gần 500 cán bộ, chiến sĩ.

Mỗi người mang theo vũ khí, quân trang cùng nhiều vật dụng cần thiết. Đường Tây Bắc vốn đã hiểm trở, hành trang trên vai lại nặng. Những con dốc nối tiếp nhau, hết lên cao lại đổ xuống vực sâu.

Giữa đoàn quân ấy, Phan Đình Giót vẫn bền bỉ tiến bước.

Không chỉ tự mình vượt qua khó khăn, ông còn giúp đỡ những đồng đội gặp khó khăn trên đường hành quân, cùng nhau đưa đội hình tới nơi tập kết.

Đó là một chi tiết tưởng như nhỏ bé nếu đặt bên cạnh chiến công sau này của người anh hùng.

Nhưng chính ở những điều bình dị ấy lại hiện lên phẩm chất của người lính.

Trước khi trở thành một biểu tượng của lòng quả cảm, Phan Đình Giót trước hết là một người đồng đội. Người lính ấy biết chia sẻ sức lực của mình với những người đang cùng đi về phía chiến trường.

Đường lên Điện Biên cứ thế dài thêm dưới những bước chân.

Không ai trong đoàn quân khi ấy biết chính xác trận chiến sắp tới sẽ khốc liệt đến mức nào.

Họ chỉ biết một điều:

Phía trước là nhiệm vụ.

Và người lính phải đi.

Trước giờ Him Lam

Đầu năm 1954, Điện Biên Phủ đã trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu giữa quân đội ta và quân đội Pháp.

Thực dân Pháp xây dựng nơi đây thành một tập đoàn cứ điểm mạnh với hệ thống công sự, hầm hào, lô cốt và hỏa lực dày đặc. Chúng tin rằng có thể biến lòng chảo Điện Biên thành một pháo đài đủ sức nghiền nát những đợt tiến công của quân đội Việt Nam.

Nhưng bao quanh tập đoàn cứ điểm ấy, quân ta đang từng ngày chuẩn bị.

Bộ đội kéo pháo.

Bộ đội đào hào.

Lương thực, đạn dược được chuyển lên phía trước.

Những người lính kiên trì chuẩn bị cho trận đánh lớn nhất mà nhiều người trong số họ từng tham dự.

Trong đội hình ấy có Phan Đình Giót.

Người thanh niên từng mất cha vì đói, từng phải đi ở từ năm 13 tuổi, từng bước qua những chiến dịch Trung Du, Hòa Bình và Tây Bắc giờ đây đã đứng trước một trong những thử thách lớn nhất của đời mình.

Mục tiêu mở màn được xác định là cứ điểm Him Lam.

Đây là một trong những vị trí phòng ngự quan trọng ở phía Đông Bắc Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Để bộ đội xung kích có thể tiến sâu vào cứ điểm, trước hết phải phá được hệ thống hàng rào và vượt qua hỏa lực phòng ngự của quân Pháp.

Nhiệm vụ mở đường ấy sẽ đưa những chiến sĩ bộc phá tới gần nhất với hàng rào, lô cốt và những họng súng của đối phương.

Và Phan Đình Giót sẽ có mặt trong đội hình đó.

Chiều 13-3-1954, trận đánh Him Lam bắt đầu.

Tiếng pháo của quân ta vang lên trên chiến trường Điện Biên.

Sau những năm tháng từ một cậu bé nghèo đi ở nơi quê nhà Hà Tĩnh đến người chiến sĩ trưởng thành qua nhiều chiến dịch, Phan Đình Giót bước vào trận đánh cuối cùng của cuộc đời.

Trước mặt ông là những lớp hàng rào dây thép gai.

Sau những hàng rào ấy là hệ thống lô cốt và những họng súng đang chờ đợi.

Không ai có thể biết trước chỉ vài giờ sau, cái tên Phan Đình Giót sẽ gắn với một trong những hành động chiến đấu được nhắc nhớ nhiều nhất của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhưng trước khoảnh khắc trở thành bất tử ấy, ông vẫn chỉ là một người lính trong đội hình xung kích, mang bộc phá tiến về phía trước cùng đồng đội.

Một người lính đã đi một chặng đường rất dài — từ cánh đồng nghèo Hà Tĩnh đến chiến hào Điện Biên.

Và phía trước ông là Him Lam.