Phan Đình Phùng (1847–1895) là một nhà yêu nước và lãnh tụ tiêu biểu của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX.

Phan Đình Phùng (1847–1895) là một nhà yêu nước và lãnh tụ tiêu biểu của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX.

Ông sinh năm 1847 tại làng Đông Thái, huyện La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Phan Đình Phùng từng đỗ Đình nguyên và làm quan dưới triều Nguyễn. Khi thực dân Pháp từng bước xâm chiếm Việt Nam, ông thể hiện rõ tinh thần yêu nước và kiên quyết chống lại việc đầu hàng.

Năm 1885, sau khi vua Hàm Nghi phát động phong trào Cần Vương, Phan Đình Phùng trở về quê tập hợp nghĩa quân, xây dựng lực lượng chống Pháp. Ông trở thành lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa Hương Khê, một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và có quy mô lớn nhất của phong trào Cần Vương.

Phan Đình Phùng cùng các tướng lĩnh, đặc biệt là Cao Thắng, tổ chức nghĩa quân thành các đội quân có kỷ luật, xây dựng căn cứ và chế tạo vũ khí để chống lại quân Pháp. Nghĩa quân Hương Khê hoạt động rộng ở khu vực Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình và Quảng Trị, gây cho quân Pháp nhiều khó khăn.

Năm 1893, Cao Thắng hy sinh, khiến lực lượng nghĩa quân gặp nhiều tổn thất. Phan Đình Phùng vẫn kiên quyết tiếp tục cuộc kháng chiến. Năm 1895, ông lâm bệnh và qua đời. Sau đó, cuộc khởi nghĩa Hương Khê dần suy yếu và cuối cùng tan rã.

Phan Đình Phùng được nhân dân ghi nhớ là một biểu tượng của lòng yêu nước, khí tiết và tinh thần bất khuất. Cuộc đời ông thể hiện quyết tâm chống ngoại xâm và bảo vệ độc lập dân tộc dù phải đối mặt với những khó khăn và hy sinh lớn lao.