Phan Đình Phùng - Lãnh đạo Khởi nghĩa Hương Khê

Phan Đình Phùng (1847-1895) là một sĩ phu yêu nước, lãnh đạo kiệt xuất của phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ 19. Sinh ra tại Hà Tĩnh trong một gia đình khoa bảng, ông đỗ Đình nguyên Tiến sĩ năm 1877 và giữ chức Ngự sử trong triều đình nhà Nguyễn. Với bản tính cương trực, thanh liêm, ông nổi tiếng là người dám can gián vua và đàn hặc quan lại tham nhũng, thậm chí từng phản đối việc phế lập vua của Tôn Thất Thuyết.

Khi thực dân Pháp xâm lược và triều đình đầu hàng, Phan Đình Phùng đã hưởng ứng Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, đứng lên tập hợp lực lượng kháng chiến. Ông là thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896), một trong những cuộc khởi nghĩa lớn nhất và kéo dài nhất trong phong trào Cần Vương. Nghĩa quân dưới sự lãnh đạo của ông đã xây dựng căn cứ vững chắc ở vùng rừng núi Hà Tĩnh, áp dụng lối đánh du kích linh hoạt, gây nhiều khó khăn cho quân Pháp. Phan Đình Phùng nổi tiếng với ý chí sắt đá, không chịu khuất phục dù giặc Pháp đe dọa gia đình và quật mồ mả tổ tiên, khẳng định "một ngôi mộ rất to nên giữ là nước Việt Nam". Ông mất năm 1895, nhưng tinh thần yêu nước và sự nghiệp kháng chiến của ông vẫn sống mãi, trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và kiên cường chống ngoại xâm.