Phan Đình Phùng - Lãnh tụ kiên trung của cuộc khởi nghĩa Hương Khê lừng danh
Nhà nho uyên bác, thủ lĩnh xuất sắc nhất của phong trào Cần Vương, người trực tiếp lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê chiến đấu bền bỉ suốt mười năm chống thực dân Pháp.
Phan Đình Phùng sinh ra tại làng Đông Thái, huyện La Sơn (nay là huyện Đức Thọ), tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình danh gia vọng tộc có truyền thống khoa bảng. Vốn thông minh tuấn tú, ông đỗ Đình nguyên Hoàng giáp vào năm 1877, bước vào con đường quan trường với tính cách cương trực, thẳng thắn, dám dâng sớ hạch tội cả những tên quan lại tham nhũng quyền lực lớn trong triều đình.
Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược và triều đình đầu hàng, Phan Đình Phùng từ bỏ vị trí quan lại, hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, về quê nhà chiêu mộ nghĩa dũng, xây dựng căn cứ kháng chiến kiên cố tại vùng rừng núi hiểm trở Hương Khê (Hà Tĩnh). Dưới sự chỉ huy tài tình và uy tín tuyệt đối của ông cùng người phó tướng tài ba Cao Lãnh, nghĩa quân Hương Khê đã lập nên nhiều chiến công vang dội, áp dụng chiến thuật du kích táo bạo, tự chế tạo thành công súng trường theo mẫu của Pháp để đánh giặc. Cuộc khởi nghĩa này được xem là đỉnh cao nhất, quy mô lớn nhất và kéo dài lâu nhất trong phong trào Cần Vương (1885 - 1896). Dù ông mất vì bệnh nặng trước khi cuộc khởi nghĩa kết thúc, khí phách hiên ngang và nhân cách thanh cao của Phan Đình Phùng mãi là biểu tượng chói lọi của lòng yêu nước.
