PHAN ĐÌNH PHÙNG – LÃNH TỤ KIỆT XUẤT CỦA PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG

Phan Đình Phùng sinh năm 1847 tại làng Đông Thái, huyện La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, nay thuộc huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống học hành và sớm nổi tiếng bởi tài năng, khí tiết. Sau khi đỗ Đình nguyên Tiến sĩ, Phan Đình Phùng bước vào con đường làm quan dưới triều Nguyễn. Ông từng giữ chức tri huyện Yên Khánh ở Ninh Bình và sau đó làm Ngự sử tại Viện Đô sát ở kinh thành Huế.

Năm 1883, trước những biến động nghiêm trọng của triều đình và đất nước, Phan Đình Phùng trở về quê. Khi vua Hàm Nghi phát động phong trào Cần Vương năm 1885, ông nhanh chóng hưởng ứng và đứng lên tập hợp lực lượng chống thực dân Pháp.

Phan Đình Phùng trở thành lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa hoạt động chủ yếu ở khu vực Hà Tĩnh và các vùng lân cận. Căn cứ quan trọng của nghĩa quân được xây dựng tại vùng Hương Sơn, Hương Khê và Vũ Quang. Đây là địa bàn có địa hình rừng núi hiểm trở, thuận lợi cho việc tổ chức lực lượng và chống lại các cuộc càn quét của quân Pháp.

Cuộc khởi nghĩa do Phan Đình Phùng lãnh đạo kéo dài khoảng mười năm. Nghĩa quân nhiều lần tổ chức các trận đánh gây tổn thất cho quân Pháp. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá cuộc khởi nghĩa của Phan Đình Phùng là một trong những phong trào tiêu biểu nhất của Cần Vương.

Năm 1895, Phan Đình Phùng bị thương nặng trong chiến đấu và hy sinh ngày 28 tháng 12. Cuộc đời ông trở thành biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí chống ngoại xâm và tinh thần kiên cường của sĩ phu Việt Nam cuối thế kỷ XIX.