Phân đội Vùng mỏ anh hùng
Cuối năm 1974, Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) tuyển chọn một tiểu đoàn gồm 400 quân chi viện cho lực lượng An ninh vũ trang miền Nam, làm nhiệm vụ bảo vệ Trung ương Cục và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (phiên hiệu B18). Tỉnh Quảng Ninh được giao nhiệm vụ tuyển chọn 38 chiến sĩ và 1 sĩ quan chỉ huy gọi là Phân đội Vùng mỏ. 39 người con của Quảng Ninh trong đơn vị này đã góp sức cùng quân, dân cả nước đi đến ngày toàn thắng 30/4/1975.
Đại tá Nguyễn Quang Vinh, nguyên Chính trị viên phó Tiểu đoàn 18 (B18), hiện đang sinh sống ở phường Bạch Đằng, TP Hạ Long nhớ lại: “B18 chúng tôi vừa khẩn trương củng cố kiện toàn về tổ chức, biên chế, vừa phải tập trung huấn luyện cấp tốc rồi lên đường vào Nam”.
Đơn vị ông Vinh hành quân vào đến Tây Nguyên, tham gia giải phóng Tây Nguyên, Tiểu đoàn 18 được lệnh chốt giữ bảo vệ cầu Đức Lập, phía nam Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc cho các cánh quân của bộ đội chủ lực tiến xuống đồng bằng Trung Bộ và Nam bộ. Tiểu đoàn được lệnh chọn 30 cán bộ, chiến sĩ cải trang trà trộn vào vùng địch hậu làm nhiệm vụ binh địch vận. Sau đó, đơn vị được lệnh hành quân theo đường 14 về Đồng Xoài, tỉnh Phước Long rồi nhận lệnh hành quân thần tốc tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam.
Ngày 30/4, Tiểu đoàn 18 tham gia chiếm lĩnh, chốt giữ, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu tại TP Sài Gòn - Gia Định, trong đó có: Đại sứ quán Mỹ, Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn, Sân bay Tân Sơn Nhất, bảo vệ Dinh Độc Lập, Đài Phát thanh - Truyền hình, Tòa báo Sài Gòn, Nhà máy điện Thủ Đức, Ủy ban Quân quản TP Sài Gòn - Gia Định.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Phân đội Vùng mỏ của B18 vào Nam có 39 chiến sĩ thì 12 người đã hy sinh, nhiều người bị thương, nhiều người là nạn nhân chất độc da cam. Riêng ông Nguyễn Quang Vinh thời điểm đó đang mang quân hàm trung úy, mấy lần bị thương nặng tưởng hy sinh. Miền Nam giải phóng, non sông đã thu về một dải nhưng phải vài năm sau, ông Vinh và các đồng đội mới ra Bắc trở về quê hương.
