Phan Lưu Thanh – Người gieo hạt giống cách mạng trên quê hương La Hai

Từ người con La Hai đến con đường cách mạng

Phan Lưu Thanh sinh năm 1906 tại xóm Đồng Bé, xã Xuân Long, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, nay thuộc khu phố Long Bình, thị trấn La Hai. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống Nho học và có điều kiện kinh tế khá giả.

Nhưng trước cảnh đất nước bị thực dân đô hộ, nhân dân chịu nhiều áp bức, chàng trai Phan Lưu Thanh không lựa chọn cuộc sống an nhàn.

Từ rất sớm, ông tham gia các tổ chức yêu nước tại quê nhà. Năm 1929, ông vào Sài Gòn học lái xe tại Trường Cơ khí Chu Văn Hai. Tại đây, ông được những người cộng sản tuyên truyền, giác ngộ về lý tưởng cách mạng. Những tư tưởng mới đã giúp người thanh niên La Hai nhận ra con đường mà mình muốn đi: con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Tháng 8/1930, Phan Lưu Thanh được kết nạp vào Đảng tại Chi bộ Thị Nghè, Sài Gòn và được giao nhiệm vụ trở về Phú Yên gây dựng cơ sở cách mạng.

Trở về quê hương với một sứ mệnh lớn

Trở lại La Hai, Phan Lưu Thanh bắt đầu công việc đầy nguy hiểm: tìm kiếm, tập hợp và giác ngộ những thanh niên yêu nước.

Ông tuyên truyền tư tưởng cách mạng, vận động thanh niên tham gia phong trào, xây dựng cơ sở và kết nối những người có cùng lý tưởng.

Không chỉ hoạt động ở La Hai, những hoạt động tuyên truyền còn được mở rộng đến Tuy An, Tuy Hòa và tỉnh lỵ Sông Cầu. Cờ búa liềm, truyền đơn cách mạng xuất hiện giữa lúc chính quyền thực dân đang tăng cường đàn áp, tạo tiếng vang và khơi dậy tinh thần yêu nước trong nhân dân.

Đằng sau những hoạt động ấy là một người thanh niên hiểu rất rõ rằng mình có thể phải đối mặt với tù đày, hiểm nguy, thậm chí hy sinh.

Nhưng ông vẫn lựa chọn tiến về phía trước.

Ngày lịch sử ở xóm Đồng Bé

Mùa thu năm 1930, phong trào cách mạng ở Phú Yên ngày càng phát triển. Những người cộng sản nhận thấy cần phải có một tổ chức Đảng để lãnh đạo phong trào đấu tranh.

Và rồi một sự kiện đặc biệt đã diễn ra tại chính quê hương Phan Lưu Thanh.

Ngày 5/10/1930, tại nhà ông ở xóm Đồng Bé, thôn Phước Long, xã Xuân Long, huyện Đồng Xuân, nay thuộc khu phố Long Bình, thị trấn La Hai, cuộc họp toàn thể đảng viên được tổ chức.

Tại đây, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Phú Yên được tuyên bố thành lập, gồm 9 đảng viên và Phan Lưu Thanh được cử làm Bí thư.

Khoảnh khắc ấy có thể diễn ra trong một ngôi nhà đơn sơ, giữa một vùng quê còn nghèo khó. Nhưng ý nghĩa của nó thì vô cùng lớn lao.

Từ một căn nhà nhỏ ở La Hai, một tổ chức cách mạng chính thức ra đời.

Đó chính là một trong những dấu mốc mở đầu cho lịch sử Đảng bộ Phú Yên.

Từ một “hạt giống đỏ” đến phong trào cách mạng

Sau khi Chi bộ đầu tiên được thành lập, phong trào cách mạng tiếp tục phát triển.

Tháng 1/1931, Tỉnh ủy lâm thời Phú Yên được thành lập và Phan Lưu Thanh được cử làm Bí thư.

Từ những cơ sở ban đầu được gây dựng ở La Hai, phong trào cách mạng từng bước lan rộng đến nhiều địa phương trong tỉnh.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất là: Phan Lưu Thanh không bắt đầu bằng một lực lượng lớn hay những điều kiện thuận lợi. Ông bắt đầu bằng niềm tin, lòng yêu nước và sự kiên trì vận động từng người, gây dựng từng cơ sở.

Một người.

Rồi thêm một người.

Một cơ sở.

Rồi nhiều cơ sở.

Từ đó hình thành nên một phong trào.

Đó chính là sức mạnh của những “hạt giống đỏ” trong những ngày đầu cách mạng.

Một lựa chọn lớn của tuổi trẻ

Điều đặc biệt trong câu chuyện về Phan Lưu Thanh là sự lựa chọn của một người trẻ trước cuộc đời mình.

Theo tư liệu của Công ty Truyền tải điện 3, khi còn trẻ, ông có điều kiện sống khá giả, từng sở hữu xe hơi và có ruộng đất. Thế nhưng trước thực tế đất nước bị xâm lược, ông đã từ bỏ những điều kiện vật chất ấy để đi theo con đường cách mạng.

Đó là một sự lựa chọn không dễ dàng.

Bởi đi theo cách mạng trong những năm đầu thập niên 1930 đồng nghĩa với việc chấp nhận nguy hiểm, tù đày và sự truy bắt của chính quyền thực dân.

Nhưng Phan Lưu Thanh đã lựa chọn lý tưởng thay vì sự an nhàn; lựa chọn cống hiến thay vì cuộc sống riêng.

Chính sự lựa chọn ấy đã làm nên giá trị của một con người.

Ngôi nhà nhỏ – dấu son lớn của quê hương

Ngày nay, ngôi nhà nơi Phan Lưu Thanh tổ chức cuộc họp thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Phú Yên đã trở thành Di tích lịch sử, được gìn giữ như một địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Mỗi lần nhắc đến La Hai, Đồng Xuân, người dân Phú Yên không chỉ nhớ đến một vùng đất giàu truyền thống mà còn nhớ đến người thanh niên năm xưa đã gieo những hạt giống đầu tiên của phong trào cách mạng.

Tên ông được đặt cho đường phố, trường học và các công trình tại quê hương – như một cách để thế hệ hôm nay tiếp tục nhắc nhớ về người đã góp phần đặt nền móng cho phong trào cách mạng tỉnh nhà.