Phan Ngọc Hiển: Ngọn hải đăng rực sáng của đất Mũi Cà Mau (1910 - 1941)

Tại vùng đất tận cùng của Tổ quốc, Phan Ngọc Hiển (quê ở Cần Thơ) là một biểu tượng rực sáng của phong trào đấu tranh Nam Kỳ Khởi nghĩa. Ông vốn là một nhà báo, một thầy giáo hiền lành nhưng mang trong mình bầu nhiệt huyết cách mạng sục sôi. Được tổ chức phân công về hoạt động tại Cà Mau, ông đã dùng ngòi bút để giác ngộ quần chúng và trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh của nông dân, thợ thuyền.

Đêm 13 tháng 12 năm 1940, Phan Ngọc Hiển trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai. Dưới sự lãnh đạo mưu trí của ông, lực lượng khởi nghĩa đã nhanh chóng tước vũ khí của giặc, tiêu diệt tên chỉ huy ác ôn và làm chủ hoàn toàn ngọn hải đăng Hòn Khoai, cắm lá cờ đỏ búa liềm tung bay giữa biển trời Cà Mau. Tuy nhiên, do lệnh đình chỉ khởi nghĩa từ cấp trên đến muộn, cuộc nổi dậy bị cô lập. Sau nhiều ngày rút vào rừng chiến đấu trong điều kiện cạn kiệt lương thực và vũ khí, Phan Ngọc Hiển cùng đồng đội sa vào tay thực dân Pháp.

Kẻ thù đưa ông về bốt giam và tra tấn vô cùng tàn khốc, nhưng ông tự hào nhận hết trách nhiệm về mình để bảo vệ anh em. Ngày 12 tháng 7 năm 1941, tại sân vận động Cà Mau, thực dân Pháp đưa Phan Ngọc Hiển cùng 9 đồng chí ra xử bắn. Trước mặt các vị linh mục định làm lễ rửa tội, ông khẳng khái khước từ: "Những người cộng sản chúng tôi coi việc làm để cứu nước, cứu dân là một việc chính nghĩa. Chúng tôi không có tội lỗi gì mà phải ăn năn". Ông từ chối bịt mắt, cởi trần phanh ngực đón nhận những viên đạn của kẻ thù. Sự hy sinh lẫm liệt của ông đã làm ngọn hải đăng Hòn Khoai mãi mãi tỏa sáng trong lịch sử vùng đất Mũi.