Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

Phan Ngọc Hiển – Người anh hùng của cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai

Cà Mau30/10/2026Nguyễn Trung Nam (Phường Đông Hưng Thuận)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Phan Ngọc Hiển – Người anh hùng của cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai

Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam, có nhiều tấm gương anh hùng đã không tiếc tuổi xuân và tính mạng để bảo vệ quê hương, đất nước. Một trong những tấm gương tiêu biểu ấy là đồng chí Phan Ngọc Hiển, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai năm 1940 tại Cà Mau. Cuộc đời và sự hy sinh của ông đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần cách mạng và ý chí kiên cường của người dân vùng đất cực Nam Tổ quốc.

Phan Ngọc Hiển sinh năm 1910, quê ở tỉnh Cần Thơ (nay thuộc thành phố Cần Thơ). Từ khi còn trẻ, ông đã sớm tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ và chứng kiến cảnh nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột dưới chế độ thực dân Pháp. Những bất công trong xã hội đã thôi thúc ông tìm con đường đấu tranh để giành lại tự do cho đồng bào. Với tinh thần yêu nước và ý chí kiên định, ông tham gia hoạt động cách mạng, trở thành một cán bộ gắn bó với phong trào đấu tranh của nhân dân Nam Bộ.

Trong quá trình hoạt động, Phan Ngọc Hiển được phân công đến vùng biển Cà Mau, nơi có đảo Hòn Khoai nằm ngoài khơi đất liền. Tại đây, ông vừa làm công tác tuyên truyền, vận động quần chúng, vừa xây dựng cơ sở cách mạng, tập hợp những người có chung khát vọng giải phóng dân tộc. Dù điều kiện hoạt động khó khăn, địa bàn cách trở và sự kiểm soát gắt gao của thực dân Pháp, ông vẫn kiên trì bám địa bàn, gần gũi nhân dân và chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh.

Đêm ngày 13 tháng 12 năm 1940, cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai chính thức nổ ra dưới sự chỉ huy trực tiếp của Phan Ngọc Hiển. Với sự chuẩn bị chu đáo, tinh thần dũng cảm và cách đánh bất ngờ, các chiến sĩ cách mạng đã tiêu diệt tên sếp đảo người Pháp Olivier, thu giữ vũ khí và giành quyền kiểm soát hòn đảo. Chiến thắng ấy đã thể hiện sự mưu trí, gan dạ của những người chiến sĩ cách mạng, đồng thời cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân Cà Mau trong phong trào chống thực dân Pháp.

Sau chiến thắng, Phan Ngọc Hiển cùng đồng đội trở về đất liền để tiếp tục hoạt động cách mạng. Tuy nhiên, thực dân Pháp tăng cường truy lùng, đàn áp lực lượng khởi nghĩa. Ngày 22 tháng 12 năm 1940, ông cùng các đồng chí bị địch bắt tại khu vực Khai Long. Dù bị giam cầm và tra tấn trong nhiều tháng, ông vẫn giữ vững tinh thần kiên trung, không khuất phục trước kẻ thù. Sáng ngày 12 tháng 7 năm 1941, thực dân Pháp đưa Phan Ngọc Hiển cùng chín đồng chí ra hành quyết tại Cà Mau. Sự hy sinh của mười chiến sĩ đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng nhân dân, đồng thời trở thành biểu tượng bất khuất của phong trào cách mạng nơi cực Nam Tổ quốc.

Ngày nay, tên tuổi Phan Ngọc Hiển vẫn được nhân dân trân trọng và ghi nhớ. Ngày 13 tháng 12 hằng năm trở thành Ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau. Câu chuyện về ông nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết ơn những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc, trân trọng cuộc sống hòa bình và tiếp nối truyền thống yêu nước bằng những hành động thiết thực. Đó là chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống có trách nhiệm, đoàn kết và tích cực đóng góp cho cộng đồng. Tấm gương Phan Ngọc Hiển sẽ mãi là ngọn lửa truyền cảm hứng, nhắc nhở mỗi người Việt Nam luôn tự hào về lịch sử dân tộc và quyết tâm xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn