Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

PHAN NGỌC HIỂN - NHÀ BÁO DẤN THÂN VÀ NGÒI BÚT LÀ VŨ KHÍ - KỲ 2

Kỳ 2 đưa chúng ta theo chân bác Phan Ngọc Hiển đến với vùng đất Cà Mau cuối trời Tổ quốc, nơi bác bắt đầu một mặt trận đấu tranh mới: mặt trận báo chí. Với bút danh và những bài viết sắc sảo trên tờ báo "Tân Tiến", bác đã biến ngòi bút thành một loại vũ khí đặc biệt để vạch trần sự thối nát của chế độ thực dân và thức tỉnh lòng yêu nước của nhân dân Nam Bộ. Kỳ này tập trung lột tả sức mạnh của tư tưởng và ngôn luận dưới bàn tay tài hoa của người trí thức cách mạng. Giữa vòng vây của mật thám và

Vĩnh Long13/02/2026Đoàn khoa Kiến trúc (Đoàn trường Đại học Xây dựng Miền Tây)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Khoảng giữa thập niên 30 của thế kỷ XX, bác Phan Ngọc Hiển được tổ chức điều động về vùng đất Cà Mau — một địa bàn chiến lược nhưng vô cùng khắc nghiệt. Tại đây, bác nhận ra rằng để tập hợp được sức mạnh của quần chúng, trước hết phải làm cho họ hiểu rõ về quyền lợi và trách nhiệm của mình đối với đất nước. Với kinh nghiệm của một nhà giáo và tâm hồn của một người trí thức, bác đã chọn báo chí làm phương tiện để thực hiện sứ mệnh đó. Tờ báo "Tân Tiến" ra đời trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, thiếu thốn cả về vật chất lẫn phương tiện kỹ thuật, nhưng lại tràn đầy nhiệt huyết cách mạng.

Bác Phan Ngọc Hiển không chỉ là người sáng lập mà còn là linh hồn của tờ báo. Bác đảm nhiệm mọi khâu, từ viết bài, biên tập đến việc tổ chức in ấn và phát hành bí mật. Những bài viết của bác luôn mang phong cách đặc trưng: giản dị, dễ hiểu nhưng vô cùng đanh thép và logic. Bác dùng những ngôn từ gần gũi với người nông dân, người dân chài để vạch trần những chính sách bóc lột tô thuế, sự tàn bạo của bộ máy cai trị địa phương. Mỗi số báo "Tân Tiến" ra đời như một gáo nước lạnh tạt vào mặt kẻ thù, đồng thời là một ngọn đuốc thắp sáng hy vọng cho những người dân đang lầm than trong cảnh nô lệ.

Ngòi bút của bác không chỉ dừng lại ở việc phê phán, mà còn tập trung vào việc giáo dục lòng tự tôn dân tộc. Bác kể về lịch sử hào hùng của cha ông, về những tấm gương oai hùng đã ngã xuống để bảo vệ chủ quyền. Qua những trang giấy mỏng manh, bác đã khơi gợi trong lòng người dân Cà Mau một niềm tin rằng: dù kẻ thù có mạnh đến đâu, nếu nhân dân đồng lòng thì sớm muộn độc lập cũng sẽ thuộc về chúng ta. Báo chí dưới bàn tay bác đã thực sự trở thành một "binh chủng" đặc biệt, tấn công trực diện vào hệ thống tư tưởng nô dịch của thực dân Pháp.

Sự hoạt động của tờ báo "Tân Tiến" đã khiến mật thám thực dân vô cùng điên cuồng. Chúng tìm mọi cách để lùng sục, bắt bớ những người tham gia làm báo. Bác Phan Ngọc Hiển đã phải hoạt động trong những điều kiện cực kỳ hiểm nghèo, thường xuyên phải thay đổi chỗ ở, di chuyển giữa các vùng sông nước chằng chịt của Cà Mau. Có những khi bác phải viết bài ngay trên những chiếc ghe nhỏ, giữa làn sương mù và muỗi mòng vùng đất mũi. Tuy nhiên, bất chấp gian khổ, bác chưa bao giờ dừng bút. Đối với bác, một trang báo đến được tay nhân dân là thêm một vũ khí được trang bị cho cuộc đấu tranh sắp tới.

Bản lĩnh của một nhà báo dấn thân như bác Phan Ngọc Hiển là bài học lớn về trách nhiệm của người cầm bút đối với thời đại. Bác đã chứng minh rằng, trí thức không phải là người đứng ngoài cuộc, mà phải là người dẫn đường, dùng tiếng nói của mình để bảo vệ lẽ phải. Đối với sinh viên MTU, đặc biệt là những bạn trẻ đang tiếp cận với công nghệ thông tin và truyền thông hiện đại, tinh thần của bác Nhỏ là lời nhắc nhở về sự trung thực và tính nhân văn trong truyền tải thông điệp. Hãy dùng kiến thức và phương tiện mình có để lan tỏa những giá trị tích cực, đấu tranh chống lại những thông tin độc hại, góp phần xây dựng một xã hội minh bạch và tốt đẹp hơn.

Kỳ 2 khép lại khi tiếng vang của tờ báo "Tân Tiến" đã lan rộng khắp vùng cực Nam. Tên tuổi của bác Phan Ngọc Hiển đã trở thành niềm tin yêu của nhân dân và là nỗi khiếp đảm của kẻ thù. Nhưng bác hiểu rằng, sau ngòi bút phải là hành động thực tiễn. Một cuộc đấu tranh vũ trang để giành lại quyền làm chủ là điều tất yếu. Bác bắt đầu chuẩn bị cho một sứ mệnh còn lớn lao hơn, hào hùng hơn: lãnh đạo cuộc khởi nghĩa tại đảo Hòn Khoai, mở đầu cho những trang sử chói lọi bằng máu và nước mắt trên vùng đất mũi.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn