PHAN THANH CHUNG – MŨI ĐẶC CÔNG THỌC SÂU GIỮA LÒNG ĐỊCH

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt trên chiến trường Quảng Trị, lực lượng đặc công phải thực hiện những nhiệm vụ đòi hỏi bí mật, chính xác, gan dạ và khả năng xử trí cực nhanh. Trong đội ngũ ấy, Phan Thanh Chung là một cán bộ trẻ nổi bật. Từ người học sinh tham gia hoạt động cơ sở, ông trưởng thành thành Trung đội phó Đội 10, bộ đội đặc công tỉnh Quảng Trị, nhiều lần được giao chỉ huy mũi chủ yếu đánh thẳng vào những vị trí quan trọng của đối phương.

Từ người học sinh hoạt động cách mạng

Phan Thanh Chung sinh năm 1945, dân tộc Kinh, quê tại xã Hải Thượng, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

Ngay khi còn đi học, ông đã sớm tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Công việc ban đầu là những nhiệm vụ âm thầm nhưng quan trọng như giúp cán bộ nắm tình hình và rải truyền đơn.

Tháng 4/1963, khi mới khoảng 18 tuổi, Phan Thanh Chung nhập ngũ.

Môi trường quân đội nhanh chóng rèn luyện người thanh niên Quảng Trị thành một chiến sĩ gan dạ, kiên trì và đặc biệt có năng lực trong công tác trinh sát, điều tra và chuẩn bị chiến trường.

Người trinh sát kiên trì trước mỗi trận đánh

Đối với đặc công, trận đánh không chỉ bắt đầu khi tiếng súng vang lên.

Nó bắt đầu từ những lần bí mật tiếp cận mục tiêu, nghiên cứu địa hình, xác định hệ thống phòng thủ và tìm đường đưa lực lượng vào bên trong.

Phan Thanh Chung nhiều lần đảm nhiệm công việc ấy.

Dù gặp trở ngại do lực lượng đối phương, địa hình hay thời tiết, ông vẫn kiên trì tiếp cận để nắm tình hình cụ thể và chính xác, tạo cơ sở cho đơn vị xây dựng phương án tác chiến.

Qua thực tế chiến đấu, ông dần trở thành một cán bộ được tin tưởng giao những nhiệm vụ khó.

Trong nhiều trận, Phan Thanh Chung được giao chỉ huy mũi chủ yếu, thực hiện cách đánh thọc sâu nhằm vào những vị trí quan trọng, tạo điều kiện để các mũi khác phát triển chiến đấu.

Một trong những trận đánh thể hiện rõ nhất phẩm chất ấy diễn ra tại Tân Lệ ngày 16/10/1966.

Đêm Tân Lệ – trước hàng rào thứ tư

Trong trận đánh Tân Lệ lần thứ hai, Phan Thanh Chung được giao phụ trách hướng tiến công chính.

Hệ thống phòng thủ của đối phương được bố trí nhiều lớp.

Phân đội bí mật vượt qua từng hàng rào.

Nhưng đến hàng rào thứ tư, một trở ngại đặc biệt xuất hiện.

Phía trước là một hào sâu. Phía trên bố trí dây thép gai bùng nhùng, còn phía dưới hào có chông và mìn.

Trong khi đó, giờ hiệp đồng nổ súng đã đến gần.

Nếu không nhanh chóng vượt qua vật cản, toàn bộ kế hoạch của đơn vị có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Phan Thanh Chung quyết định đi xuống trước để mở đường cho đồng đội.

Ông sử dụng một miếng vải dù làm dây để đồng đội thả mình xuống hào. Từ vị trí đầy nguy hiểm ấy, ông xử lý vật cản, tạo đường cho lực lượng phía sau tiếp tục tiến vào.

Đó là khoảnh khắc thể hiện rõ phẩm chất của người cán bộ đặc công: người chỉ huy đi trước ở nơi khó khăn nhất.

Tiếng chuông điện thoại và quyết định trong tích tắc

Sau khi vượt qua vật cản, lực lượng tiếp tục tiến sâu vào bên trong.

Bất ngờ, Phan Thanh Chung nghe thấy tiếng chuông điện thoại vang lên trong vị trí đối phương.

Ông nhận định lực lượng của mình có khả năng đã bị phát hiện.

Trong chiến đấu đặc công, khi yếu tố bí mật không còn được bảo đảm, sự chậm trễ có thể làm mất thời cơ.

Phan Thanh Chung lập tức quyết định hành động.

Ông chủ động tiến công các mục tiêu trong khu vực rồi nhanh chóng phát triển sang những vị trí xung quanh. Các mũi khác kịp thời phối hợp, tạo thành đòn tiến công đồng loạt.

Chỉ sau khoảng 15 phút, đơn vị đã làm chủ trận địa.

Theo tư liệu được cung cấp, trận đánh tiêu diệt và bắt sống 115 đối phương, đồng thời thu nhiều vũ khí.

Chiến thắng Tân Lệ trở thành một dấu ấn tiêu biểu trong quá trình chiến đấu của Phan Thanh Chung.

Người cán bộ của những mũi tiến công chủ yếu

Tân Lệ không phải là trường hợp duy nhất Phan Thanh Chung được giao nhiệm vụ khó.

Trong quá trình chiến đấu, ông thường đảm nhiệm mũi chủ yếu đánh vào các vị trí quan trọng.

Đặc điểm nổi bật trong tác phong của ông là:

gan dạ khi tiếp cận – chính xác khi trinh sát – táo bạo khi tiến công – chủ động khi tình huống thay đổi.

Cách đánh thọc sâu của phân đội do ông tham gia chỉ huy góp phần đánh vào những vị trí trọng yếu, tạo thuận lợi cho toàn đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Nhưng phẩm chất của Phan Thanh Chung không chỉ thể hiện trên trận địa.

Trong đời sống đơn vị, ông luôn chú trọng xây dựng tập thể, đoàn kết, thương yêu và giúp đỡ đồng đội, đồng thời chủ động phối hợp với các đơn vị bạn để tạo nên sức mạnh chung.

Người Anh hùng tuổi đôi mươi

Những chiến công của Phan Thanh Chung được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng.

Ông được tặng:

• 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất

Ngày 17/9/1967, Phan Thanh Chung được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Trung đội phó thuộc Đội 10, bộ đội đặc công tỉnh Quảng Trị, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ một học sinh tham gia hoạt động cách mạng đến người cán bộ đặc công thường xuyên đảm nhiệm những mũi tiến công chủ yếu, Phan Thanh Chung là hình ảnh tiêu biểu của tuổi trẻ Quảng Trị trong những năm tháng chiến tranh.

Câu chuyện tại hàng rào thứ tư ở Tân Lệ đặc biệt khắc họa phẩm chất ấy: trước một vật cản nguy hiểm và thời gian đang cạn dần, người chỉ huy trẻ đã chọn xuống trước để mở đường cho đồng đội tiến lên.