Phan Thanh Giản

Phan Thanh Giản (1796–1867), quê tại Bến Tre, là vị tiến sĩ đầu tiên của vùng đất Nam Bộ, đồng thời là một nhà chính trị, sử gia và đại thần ngoại giao lớn dưới triều nhà Nguyễn. Ông nổi tiếng là một vị quan thanh liêm, học thức uyên bác, giữ nhiều chức vụ trọng yếu trong triều đình như Thượng thư và nhiều lần được cử đi sứ sang nhà Thanh hoặc Pháp để đàm phán ngoại giao. Tuy nhiên, cuộc đời ông gắn liền với bi kịch lớn của thời đại khi triều đình nhà Nguyễn bất lực trước sự xâm lược của thực dân Pháp. Khi được giao nhiệm vụ giữ ba tỉnh miền Tây Nam Bộ nhưng không thể chống đỡ trước hỏa lực mạnh mẽ của quân giặc, để tránh đổ máu vô ích cho nhân dân, ông đã buộc phải giao thành và sau đó chọn cách uống thuốc độc tự tử để đền nợ nước. Cuộc đời đau thương nhưng đầy lòng trung nghĩa của Phan Thanh Giản là vết cắt phản ánh chân thực số phận của tầng lớp sĩ phu nước ta trong buổi giao thời mất nước.