phan thanh giản
- Tên húy, tên gọi khác: Tự Tĩnh Bá, Đạm Như, hiệu Lương Khê, Ước
Phu, biệt hiệu Mai Xuyên
- Quê quán: Bảo Thạnh, Bảo An, Vĩnh Long (nay thuộc Ba Tri, Bến Tre)
- Niên đại: 1796 - 1867
- Chức nghiệp: Danh sỹ, đại thần triều Nguyễn
- Công trạng: Năm 1825, ông thi đậu Cử nhân, sau đó 1 năm, ông thi đỗ
Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ vào năm 30 tuổi, ông là người đầu tiên đậu Tiến sĩ
khai khoa ở Nam bộ. Từ đấy, ông làm quan trải cả 3 triều: Minh Mạng, Thiệu
Trị và Tự Đức. Ông từng giữ các chức: Hàn lâm viện biên tu, Lang trung bộ
hình, Tham hiệp tỉnh Quảng Bình, Hiệp trấn tỉnh Quảng Nam,… dưới triều
Minh Mạng.
Dưới triều Thiệu trị: Ông từng làm chủ khảo trường thi Thừa Thiên, Phó
đô Ngự sử Đô sát viện.
Dưới triều Tự Đức: Ông được giao giảng dạy và điều khiển trường Kinh
Diên, Thượng thư Bộ lại, Kinh lược sứ Nam Kỳ.
Năm 1862, đại diện triều đình ký hòa ước giao 3 tỉnh Miền Đông Nam Kỳ
cho Pháp. Năm 1863, ông được cử làm Chánh Phó sứ sang Pháp thương nghị
chuộc lại 3 tỉnh này nhưng không thành. Ông mất năm 1867, thọ 72 tuổi, đền
thờ Phan Thanh Giản hiện ở ấp Thạnh Nghĩa, xã Bảo Thạnh, huyện Ba Tri, Bến
Tre. Và từ rất lâu, nhân dân ở vùng núi Ba Thê, thuộc huyện Thoại Sơn tỉnh An
Giang vẫn coi ông là một vị thần Thành Hoàng. Ngoài ra, ông còn được thờ
tại Văn Thánh Miếu Vĩnh Long.



