Phan Thị Liền

Quãng cuối năm 1965, má lặc lội từ quê vào xã Hưng Lộc tìm người con trai duy nhất. Ở Bình Định những năm đó giặc khủng bố, o ép đủ bề. Thực ra ở Biên Hòa, Long Khánh cũng không phải kém phần ác liệt, nhưng cứ nghĩ xuôi về Nam chắc là dễ thở hơn. Thế là anh Phan Văn Liên (sinh năm 1944), con trai độc nhất của má xin phép mẹ ra đi (anh Liên mồ côi cha từ năm lên bảy tuổi). Anh Liên đi chưa được bao lâu, nhớ con không chịu được má Liền lại lặn lội vào Nam tìm con. Má thu xếp nhà cửa, bán con heo được 600 đồng giắt lưng ra đi. Vào Hưng Lộc, má ở đậu một nhà người quen, và nhờ người đi tìm anh Liên lúc đó đang đi làm thuê ở Suối Cát. Không thể sống xa con, má quyết định ở lại Hưng Lộc, ở nhờ nhà nguời quen, ngày ngày đi làm cỏ, làm rẫy thuê kiếm sống. Nhưng anh Liên cũng chỉ về ở với má ăn được cái tết năm Ngọ (năm 1966). Qua năm, anh xin phép má vô rừng gia nhập lực lượng giải phóng. Má kể: “Khi đi, nó xin tiền may quần áo mới, sắm đăng võng, radio, đồng hồ tự động như anh em. Tôi nói bây giờ không có tiền. Nó lấy cái bao bùm bụp làm cái mền mang đi. Tôi kiếm được ba ngàn, liền nhờ một đứa cũng có thằng anh đi vô rừng lên chợ Biên Hòa mua dùm cái đồng hồ tự động như đã mua cho người anh. Thằng Liên ra đi, thỉnh thoảng lại tạt về. Tôi bới đồ tiếp tế cho nó hoài. Chuyện vợ con của nó tôi cũng nghĩ tới. Tôi hỏi, nó nói chờ hoà bình rồi mới tính. Một bữa, ông Tư Việt nói với tôi, bây giờ cái thằng mình nó muốn vợ, bà tính sao. Tôi hỏi ai, ông nói là con Xuân làm ở nhà ông. Tôi về, hỏi nó, tao nghe mày bệnh, con Xuân nó nấu cơm, nấu cháo, giặt giũ quần áo cho mày, ngó bộ chúng mày thương nhau phải không? Nó gật, tôi hỏi: con nhỏ đó con nhà ai, còn cha, còn mẹ không? Nó nói cô ấy có một mình, không còn cha mẹ, tôi nói thế là không được rồi con ơi. Bây giờ mày lấy nó vài bữa nó có nghén nó về ở nhà ai. Thế rồi nó thôi không nhắc tới chuyện ấy nữa. Anh Phan Văn Liên tham gia cách mạng từ ngày 10-11- 1966, được phân công làm công tác phát động quần chúng, cơ quan đóng tại xã Hưng Lộc. Sáng ngày 6/11/1972, anh cùng đồng chí Ba Tô lúc đó là xã đội trưởng và một đồng chí khác nữa đi công tác. Anh Liên đi đầu, giữa đường, toán ba người bị giặc phục kích. Anh Liên bị thương nặng, anh chạy qua hai bụi chuối rồi hy sinh. Đồng chí Ba Tô cũng bị thương. Bữa ấy cũng là bữa anh Liên hẹn gặp má Liền. Má kể : “Bữa đó nó nhắn bà Quản Châu nói má con mang đồ cho con ăn Tết. Tôi sắm đồ mang đến chỗ hẹn, xuống phụ gặt lúa với người ta chờ trưa nó ra. Mới đầu giờ sáng, nghe súng nổ đùng đoàng. Tôi nói với bà chủ rẫy lúa: bác ơi, nó kích rồi. Tự nhiên ruột gan tôi cứ nóng cồn cào, bồn chồn như lửa đốt. Rồi trưa hôm đó, chờ hoài nó cũng không ra. Tới chừng một tháng sau, các ông ấy móc tôi vô trong Bàu Lùm cho tôi hay là thằng Liên đã bị bắn chết!”

Má Liền sanh hai bận, sống được có một mình anh Liên. Từ ngày anh Liên hy sinh, má Liền sống một mình, được các cơ quan đoàn thể nhận phụng dưỡng, chăm sóc đến cuối đời, ngày 15/3/2002. Địa phương cũng xây cho má ngôi nhà tình nghĩa khang trang. Má được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.