Mẹ Việt Nam Anh hùng

Phan Thị Phàn – Người mẹ mất chồng và sáu người con trong chiến tranh

Trần Hà Hương Giang

Đồng Nai22/08/2026phường Ngô Quyền (phường Ngô Quyền)7 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mẹ Phan Thị Phàn sinh năm 1905 tại xã Điện Hòa, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, mẹ đã trải qua phần lớn cuộc đời trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Mẹ có chồng và sáu người con trai. Khi chiến tranh xảy ra, những người thân yêu nhất lần lượt tham gia kháng chiến. Cuối cùng, cả chồng và sáu người con trai của mẹ đều hy sinh. Trong căn nhà nơi mẹ sống những ngày cuối đời tại xã Phước An, huyện Nhơn Trạch, Đồng Nai, có bảy tấm bằng Tổ quốc ghi công dành cho bảy người mà mẹ yêu thương nhất.

Những năm chiến tranh, quê hương mẹ là vùng đất đặc biệt ác liệt. Mẹ vẫn quyết tâm bám trụ. Khi cuộc sống thiếu thốn, mẹ đi mót khoai, mót lúa, mót củi đem bán; khi có điều kiện, mẹ đi chợ mua những thứ cần thiết để tiếp tế cho du kích. Mẹ còn nuôi người cháu nội thay con dâu để người con dâu có thể tham gia công việc cách mạng.

Những việc mẹ làm tưởng như nhỏ bé, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, mỗi nắm gạo, mỗi củ khoai, mỗi món đồ tiếp tế đều là sự góp sức cho cuộc kháng chiến. Mẹ vừa chịu đựng cuộc sống thiếu thốn, vừa mang trong lòng nỗi lo về chồng và các con đang ở ngoài chiến trường.

Ngày hòa bình trở lại, điều mẹ chờ đợi nhất là được nhìn thấy những người thân trở về. Nhưng sáu người con trai và người chồng của mẹ đã mãi mãi nằm lại. Mẹ chỉ còn người con dâu và đứa cháu nội để nương tựa.

Sau ngày đất nước thống nhất, mẹ vẫn tiếp tục làm việc tại hợp tác xã. Khi người con trai còn sống tốt nghiệp y khoa tại Huế, mẹ theo con vào Phước An sống cùng cháu. Mẹ sinh ra ở Quảng Nam, một vùng đất anh hùng, và cuối đời nằm xuống trên mảnh đất Đồng Nai cũng giàu truyền thống cách mạng. Mẹ qua đời năm 1993.

Năm 1994, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Cuộc đời mẹ Phan Thị Phàn là câu chuyện về một người phụ nữ bình dị đã chịu đựng những mất mát vô cùng lớn. Bảy người thân yêu nhất lần lượt ra đi, nhưng mẹ vẫn bám đất, bám làng và góp sức cho cách mạng cho đến ngày đất nước hòa bình.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn