Phan Thị Ràng

Phan Thị Ràng (1937–1962), còn được biết đến với bí danh Tư Phùng và tên thân mật chị Sứ, là một nữ chiến sĩ cách mạng Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Chị được xem là biểu tượng kiên trung của phụ nữ Nam Bộ thời kháng chiến và là nguyên mẫu nhân vật “chị Sứ” trong tiểu thuyết Hòn Đất của nhà văn Anh Đức.

Sinh trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, Phan Thị Ràng sớm giác ngộ cách mạng, tham gia Đội Thiếu niên cứu quốc từ năm 13 tuổi. Sau nhiều năm làm công tác trinh sát, giao liên, thanh vận, năm 1960 chị được tổ chức phân công về xã Thổ Sơn (Hòn Đất) xây dựng cơ sở cách mạng và vận động quần chúng đấu tranh. Trong các chiến dịch chống càn của địch cuối năm 1961, chị giữ vai trò liên lạc, chỉ đạo vận động chính trị và binh vận, góp phần bảo vệ căn cứ Ba Hòn

Rạng sáng 9/1/1962, trên đường công tác giữa Hòn Me và Hòn Đất, chị bị phục kích bắt. Dù chịu tra tấn tàn bạo, Phan Thị Ràng vẫn giữ vững khí tiết, bảo vệ cơ sở cách mạng và kịp thời báo tin cho đồng đội rút lui. Chị bị hành quyết lúc 13 giờ cùng ngày, khi vừa tròn 25 tuổi. Sự hy sinh của chị đã trở thành biểu tượng bất khuất của người phụ nữ miền Nam trong kháng chiến .

Ngày 20/12/1994, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Mộ chị hiện được đặt tại Khu di tích lịch sử – thắng cảnh Hòn Đất, nơi hằng năm diễn ra Lễ hội tưởng niệm và nhiều hoạt động giáo dục truyền thống.