Phan Thị Ràng
Đầu năm 1962, địch tập trung hơn 2.000 quân đánh vào khu căn cứ Hòn Đất (Kiên Giang) hòng tiêu diệt cơ quan đầu não của ta đang trú ẩn trong các hang động. Cuộc chiến diễn ra không cân sức giữa một bên là xe tăng, pháo hạm, máy bay và một bên là đội du kích nhỏ bé bám trụ trong hang đá thiếu thốn đủ đường.
Chị Phan Thị Ràng làm công tác vận động quần chúng và tiếp tế. Đêm ngày 8/1/1962, trên đường đi công tác, chị bị địch phục kích bắt giữ. Biết chị là người quan trọng, kẻ thù đã dùng mọi cực hình man rợ nhất thời trung cổ để tra tấn: Đổ nước xà phòng, nung sắt đỏ, thậm chí lột da... để ép chị kêu gọi đồng đội trong hang ra đầu hàng.
Nhưng đáp lại sự tàn độc của chúng, chị Ràng vẫn cắn răng chịu đựng, không hé răng nửa lời. Khi địch bắt chị đến trước cửa hang, gí súng vào đầu bắt chị dụ hàng, chị đã dùng chút sức tàn cuối cùng hô lớn: "Các đồng chí ơi! Đừng uống nước suối, địch bỏ thuốc độc đấy! Hãy chiến đấu đến cùng! Đừng đầu hàng!".
Tiếng hô của chị vang vọng vào vách đá, truyền thêm sức mạnh ngùn ngụt cho đồng đội bên trong. Bất lực và điên cuồng, bọn giặc đã sát hại chị một cách dã man ngay dưới chân núi Hòn Đất. Chị ngã xuống khi mái tóc dài đen mượt xõa tung trên nền đá lạnh, nhưng linh hồn chị đã hóa thành "thần hộ mệnh" che chở cho Hòn Đất đứng vững đến ngày chiến thắng.
Câu chuyện về chị Sứ - Phan Thị Ràng là một bản bi tráng ca khiến đá núi cũng phải rơi lệ. Sức chịu đựng phi thường của một cô gái mảnh mai trước đòn roi quân thù là minh chứng cho sức mạnh của niềm tin.
Dưới chân núi Hòn Đất hôm nay, mộ chị nằm đó, bình yên nghe sóng biển vỗ về. Tôi sẽ kể cho các em học sinh nghe về chị, để các em biết trân trọng từng giọt nước sạch, từng bát cơm ngon, và trân trọng sự bình yên mà các em đang có – sự bình yên được đánh đổi bằng nỗi đau thể xác tột cùng của những người như chị Sứ.



