Phấn Trắng Bảng Đen Nơi Trường Làng

Vào năm 1971, các ngôi trường làng vùng giáp ranh không chỉ là nơi dạy chữ cho con em bá tánh mà còn là địa điểm bí mật để các chiến sĩ giao liên hội họp, nương náu nhờ sự ra vào tự nhiên của phụ huynh và học sinh. Phát hiện ra điều này, lực lượng cảnh sát dã chiến và mật vụ chìm thường xuyên tổ chức những cuộc "kiểm phòng" đột xuất, xộc thẳng vào lớp học, bắt thầy giáo đứng im và dùng lưỡi lê cạy tường, rạch cặp sách để tìm tài liệu tuyên truyền của cách mạng.

Lúc bấy giờ, thầy thầy giáo Thành – một người thầy giáo trẻ dạy chữ nức tiếng thương học trò, đồng thời là cơ sở mật của Ban Binh vận – nhận một nhiệm vụ đặc biệt khẩn cấp: Phải cất giấu và chuyển giao hai tập tài liệu tuyệt mật về vận động binh sĩ đào ngũ và ba bản mật lệnh chỉ đạo phong trào đấu tranh học sinh.

Đúng lúc thầy đang chuẩn bị bài giảng cho buổi chiều thì nhận được ám hiệu có một toán mật vụ mặc thường phục đang rầm rập đi vào cổng trường. Các lối thoát ra ruộng lúa phía sau đã bị chúng khóa chặt. Nhìn chiếc bảng đen lớn bằng gỗ đặt trên giá ba chân ở bục giảng, thầy Thành đã đưa ra một quyết định táo bạo dựa trên cấu trúc cơ khí học đường và tâm lý thượng tôn tri thức của giặc.

Chiếc bảng đen lớp học thời bấy giờ là loại bảng gỗ lật hai mặt tròn, được giữ cố định bằng hai chốt mộng sắt ở hai bên giá đỡ để thầy giáo có thể lật mặt viết tiếp khi một mặt đã đầy chữ. Thầy Thành đã chuẩn bị "trận địa ngụy trang" này một cách tinh vi:

Chiếc bảng thực chất được làm từ hai tấm ván ép mỏng ghép lại vào một cái khung gỗ dày, tạo ra một khoảng rỗng nhỏ khoảng hai phân ở chính giữa lòng chiếc bảng. Thầy Thành đã khéo léo lót phẳng hai tập tài liệu mật vào khoảng trống này, rồi dùng đinh nhỏ cố định chặt chẽ. Trên mặt bảng bên ngoài, thầy dùng phấn trắng viết đầy những dòng chữ nắn nót về các bài đạo đức, ca dao tục ngữ ca ngợi công ơn cha mẹ, đất nước. Thầy biết rõ dưới ánh nắng rọi qua cửa sổ, bụi phấn trắng bám đầy vách khung bảng sẽ làm mờ đi mọi vết ghép nối.

Rầm! Cánh cửa lớp học bằng gỗ bị đẩy mạnh, ba tên mật vụ áo sọc, tay lăm lăm súng ngắn xộc thẳng vào phòng học trống (lúc này học sinh chưa đến giờ vào lớp). Tên chỉ huy mang kính đen, mặt bặm trợn bước lên bục giảng, lấy mũi súng gõ mạnh xuống bàn thầy giáo làm lọ mực đổ loang lổ, quát lớn: "Thành! Đứng im! Có mật báo nói ông dùng cái trường này làm trạm giao liên cho cộng sản. Đồ đạc tài liệu giấu ở đâu, khôn hồn thì giao ra, không tao đốt cái trường này!".

Thầy Thành vẫn bình thản đứng bên bục giảng, tay cầm viên phấn trắng, mặc chiếc áo sơ mi cũ sờn. Thầy nở nụ cười điềm tĩnh của một nhà giáo, từ tốn đáp: "Dạ thưa ông lớn mật vụ, tui ở đây từ mờ sáng tới tối mịt chỉ có viên phấn với mấy cuốn sách rách dạy tụi nhỏ biết cái chữ, cái nghĩa để sau này làm người. Ông lớn có khám thì cứ tự nhiên, trong lớp này đâu có tủ hòm gì lớn đâu nà".

Tên mật vụ cáo già không tin. Hắn lệnh cho hai tên lính đi cùng lật tung các dãy bàn ghế học sinh, dùng lưỡi lê đâm vào các vách lá của lớp học. Bản thân tên chỉ huy bước lại gần chiếc bảng đen lớn. Hắn nhìn chằm chằm vào những dòng chữ viết bằng phấn trắng, rồi bất ngờ giơ tay lật mạnh chiếc bảng một cái rầm. Chiếc bảng quay tròn trên trục sắt, mặt sau trống trơn hiện ra. Tên mật vụ dùng báng súng gõ mạnh vào mặt ván gỗ cộc... cộc.... Âm thanh vang lên hơi đục do có tài liệu ép bên trong. Ngay khi tên mật vụ nhíu mày nghi ngờ, định đưa tay sờ vào đường viền vách khung gỗ để tìm vết cạy, thầy Thành nhanh tay bước tới, cầm chiếc giẻ lau bảng gạt mạnh một đường. Một luồng bụi phấn trắng xóa bụi mù bay ra, phả thẳng vào mặt và cặp kính đen của tên chỉ huy. Bụi phấn cay xè bay vào mắt mũi làm tên mật vụ ho sặc sụa, vội vàng buông tay khỏi chiếc bảng, lùi lại che mặt chửi thề om sòm: "Mẹ kiếp! Cái thứ bụi bặm chết tiệt gì thế này! Ông muốn làm mù mắt tao hả thằng già?". Thầy Thành vờ hốt hoảng, vừa lấy khăn lau bụi cho tên chỉ huy vừa phân bua giọng đầy sốt sắng: "Ấy chết, tui lỡ tay lau bảng để chuẩn bị viết bài mới cho tụi nhỏ. Ông lớn thông cảm, phấn này là phấn loại thường, bụi dữ lắm. Cái bảng này là gỗ tạp rẻ tiền, tui đóng hai mặt để viết cho tiện chứ có cái gì đâu. Ông lớn sờ vô bụi phấn bám đầy bộ đồ đẹp hết uổng lắm...". Nhìn bộ quần áo áo lính sọc bị bám một lớp bụi phấn trắng mờ, lại thấy chiếc bảng gỗ lật qua lật lại nhẹ nhàng, trơn tru, phát ra bụi bay mù mịt nhức đầu, tên chỉ huy chán nản nghĩ bụng chẳng ai dại gì giấu đồ vào một chiếc bảng đen ngày nào cũng bị đập, bị lau và quay vòng vòng như thế này. Hắn lau mặt đầy bụi phấn, quay sang thét toán lính: "Mẹ kiếp, toàn vôi với phấn bẩn thỉu nhức đầu quá! Thằng này đúng là thằng đồ gàn chân chất rồi. Đi ra ngoài chợ kiếm quán nước ngồi, đứng đây một hồi ho lao chết tao! Đi mau!".

Toán mật vụ kéo nhau rút ra khỏi khuôn viên trường học, thầy giáo Thành khẽ thở phào nhẹ nhõm. Thầy thản nhiên xoay chiếc bảng lại, tiếp tục dùng phấn trắng viết bài giảng như bình thường cho đến khi buổi học kết thúc vào chiều muộn.

Đến chập tối, khi trường học đã vắng bóng người và giặc đã nới lỏng vòng vây, thầy Thành đã dùng tuốc-nơ-vít khéo léo tháo hai chiếc chốt sắt hai bên, gạt nhẹ tấm ván ép phía sau của chiếc bảng ra. Hai tập tài liệu tuyệt mật cùng các bản mật lệnh hiện ra hoàn toàn vẹn nguyên, khô ráo, không mảy may sứt mẻ hay dính một vết mực loang. Ngay đêm hôm đó, nương theo bóng tối của rặng bần bên sông, thầy đã chuyển toàn bộ số "mật hàm tri thức" này cho người liên lạc mật để chuyển thẳng ra căn cứ an toàn.