PHAN TRỌNG TUỆ – NGƯỜI GIỮ MẠCH GIAO THÔNG CHI VIỆN CHIẾN TRƯỜNG

Trong chiến tranh, người ta thường nói đến những trận đánh, những chiến dịch và những chiến thắng.

Nhưng phía sau mỗi chiến dịch luôn có một vấn đề rất quan trọng:

Làm thế nào để đưa người và hàng đến chiến trường?

Một đơn vị muốn chiến đấu cần có súng.

Cần đạn.

Cần lương thực.

Cần thuốc men.

Cần nhiên liệu.

Cần phương tiện.

Tất cả những thứ đó phải được vận chuyển.

Vì vậy, giao thông vận tải trở thành một trong những yếu tố có ý nghĩa đặc biệt đối với cuộc kháng chiến.

Phan Trọng Tuệ là một trong những cán bộ có nhiều năm gắn bó với công tác giao thông vận tải và tổ chức bảo đảm chi viện chiến trường.

Ông sinh năm 1917 tại Hà Nội.

Từ trước Cách mạng tháng Tám, ông đã tham gia hoạt động cách mạng.

Sau năm 1945, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong bộ máy cách mạng và lực lượng vũ trang.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, giao thông vận tải đã đóng vai trò quan trọng.

Những con đường nối các căn cứ.

Những tuyến vận chuyển lương thực.

Những đoàn dân công.

Những phương tiện thô sơ.

Tất cả tạo thành hệ thống hậu cần phục vụ chiến đấu.

Nhưng đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, yêu cầu còn lớn hơn rất nhiều.

Miền Bắc trở thành hậu phương lớn.

Miền Nam là chiến trường chính.

Khoảng cách rất xa.

Địa hình phức tạp.

Đối phương có khả năng đánh phá bằng không quân với quy mô lớn.

Do đó, bảo đảm giao thông trở thành một nhiệm vụ chiến lược.

Một con đường bị phá có thể khiến cả một khu vực bị đình trệ.

Một cây cầu bị đánh sập có thể làm hàng hóa không thể tiếp tục lưu thông.

Một đoạn đường bị bom hố sâu có thể khiến đoàn xe phải dừng lại.

Vì vậy, nhiệm vụ của lực lượng giao thông không chỉ là xây dựng đường.

Mà còn phải giữ cho đường luôn thông.

Đó là một cuộc chiến đặc biệt.

Ban ngày có thể bị máy bay phát hiện.

Ban đêm lại phải tranh thủ vận chuyển.

Khi cầu bị đánh phá, lực lượng công binh phải nhanh chóng sửa chữa.

Khi đường bị bom phá, thanh niên xung phong và công nhân giao thông phải san lấp.

Khi một tuyến bị ách tắc, phải tìm tuyến thay thế.

Mọi việc phải được tiến hành trong thời gian rất ngắn.

Phan Trọng Tuệ tham gia công tác quản lý, tổ chức giao thông vận tải trong giai đoạn đó.

Ông phải đối mặt với những bài toán rất phức tạp.

Làm sao vận chuyển được nhiều hàng hơn?

Làm sao giảm thời gian vận chuyển?

Làm sao bảo đảm an toàn cho người và phương tiện?

Làm sao sửa đường nhanh hơn tốc độ bom phá?

Đây không phải là những câu hỏi đơn giản.

Bởi đối phương cũng liên tục thay đổi phương thức đánh phá.

Nếu một tuyến đường hoạt động hiệu quả, nó có thể trở thành mục tiêu.

Nếu một cây cầu có vai trò quan trọng, nó có thể bị đánh bom nhiều lần.

Nếu đoàn xe thường xuyên đi qua một khu vực, khu vực ấy có thể bị theo dõi.

Vì vậy, hệ thống giao thông phải linh hoạt.

Phải có đường chính.

Đường tránh.

Bến phà.

Cầu tạm.

Đường vòng.

Những tuyến dự phòng.

Đó chính là tư duy tổ chức giao thông trong chiến tranh.

Một trong những địa bàn đặc biệt quan trọng là Đường Trường Sơn.

Tuyến đường này không chỉ có một con đường duy nhất.

Đó là cả một mạng lưới đường bộ, đường sông, đường ống và các tuyến vận tải khác nhau.

Hệ thống ngày càng phát triển.

Các đoàn xe vận tải ngày càng lớn.

Khối lượng hàng hóa ngày càng nhiều.

Nhưng cùng lúc, mức độ đánh phá cũng ngày càng tăng.

Máy bay Mỹ liên tục tìm cách cắt đứt các tuyến vận tải.

Những cây cầu bị đánh phá.

Những bến phà bị ném bom.

Các đoạn đường bị cày xới.

Những điểm nút giao thông trở thành mục tiêu quan trọng.

Trong hoàn cảnh ấy, lực lượng giao thông phải tìm mọi cách duy trì tuyến vận tải.

Có những cây cầu bị đánh sập vào ban ngày.

Đến ban đêm, cầu tạm lại được dựng lên.

Có đoạn đường vừa sửa xong đã bị bom phá.

Lực lượng sửa đường lại tiếp tục làm việc.

Có những đoàn xe phải dừng lại nhiều giờ.

Nhưng khi đường thông, họ lại tiếp tục đi.

Chính vì vậy, người ta thường nói đến ý chí:

“Đường chưa thông, không thể nghỉ.”

Đó là tinh thần của hàng vạn công nhân giao thông, thanh niên xung phong, công binh, lái xe và dân công.

Phan Trọng Tuệ là một trong những cán bộ có trách nhiệm tổ chức và chỉ đạo công tác giao thông vận tải.

Đóng góp của ông không chỉ nằm ở một tuyến đường cụ thể.

Mà nằm ở việc tổ chức cả một hệ thống.

Từ phương tiện.

Đến nhân lực.

Từ tuyến đường.

Đến bến phà.

Từ kho hàng.

Đến các điểm tập kết.

Tất cả phải được phối hợp.

Một đoàn xe chỉ có thể hoạt động khi có nhiên liệu.

Một cây cầu chỉ có thể sử dụng khi được bảo đảm an toàn.

Một tuyến đường chỉ có thể duy trì khi có lực lượng sửa chữa.

Một kho hàng chỉ có ý nghĩa khi có đường vận chuyển.

Vì vậy, giao thông vận tải là một hệ thống liên kết.

Trong chiến tranh, hệ thống ấy phải hoạt động liên tục.

Phan Trọng Tuệ còn gắn với công tác xây dựng và tổ chức ngành giao thông vận tải trong thời kỳ đất nước phải huy động sức người, sức của cho chiến trường.

Đây là công việc ít được nhìn thấy trên chiến trường.

Người lính phía trước thường chỉ thấy chiếc xe chở hàng đến nơi.

Nhưng phía sau chiếc xe ấy là cả một chuỗi công việc.

Có người sửa xe.

Có người cung cấp nhiên liệu.

Có người làm đường.

Có người sửa cầu.

Có người điều phối giao thông.

Có người bảo đảm thông tin.

Có người bảo vệ tuyến.

Và có những người phải làm việc nhiều đêm liên tục để dòng vận tải không bị gián đoạn.

Một chiến dịch lớn cần một lượng vật chất khổng lồ.

Nếu hậu phương không đưa được hàng vào, chiến trường sẽ gặp khó khăn.

Do đó, giao thông vận tải có thể được xem như mạch máu của chiến tranh.

Nếu mạch máu bị cắt, lực lượng phía trước khó có thể duy trì sức chiến đấu.

Nếu mạch máu được giữ thông, sức mạnh của hậu phương có thể đến được chiến trường.

Đây chính là ý nghĩa lớn của công tác mà Phan Trọng Tuệ và nhiều cán bộ giao thông vận tải đã thực hiện.

Năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân diễn ra.

Các tuyến vận tải được huy động ở mức cao.

Hàng hóa, phương tiện và lực lượng được đưa về phía trước.

Các chiến dịch liên tiếp giành thắng lợi.

Ngày 30/4/1975, miền Nam được giải phóng.

Đất nước thống nhất.

Nhìn lại thắng lợi ấy, không thể chỉ nhìn vào những đơn vị trực tiếp chiến đấu.

Cần nhìn cả hệ thống hậu phương.

Trong đó có giao thông vận tải.

Những con đường đã nối hậu phương với tiền tuyến.

Những cây cầu đã nối các vùng bị chia cắt.

Những đoàn xe đã đưa hàng đến chiến trường.

Những người sửa đường đã giữ cho tuyến vận tải không bị đứt.

Phan Trọng Tuệ là một trong những người góp phần tổ chức hệ thống ấy.

Sau chiến tranh, nhiệm vụ của ngành giao thông vận tải tiếp tục thay đổi.

Đất nước cần khôi phục cầu đường.

Khôi phục giao thông.

Phục hồi kinh tế.

Kết nối các vùng miền.

Những kinh nghiệm tích lũy trong chiến tranh trở thành cơ sở cho công cuộc xây dựng đất nước.

Phan Trọng Tuệ tiếp tục công tác cho đến khi qua đời năm 1991.

Cuộc đời ông là một ví dụ về một loại chiến công không phải lúc nào cũng được nhìn thấy.

Đó là chiến công của những người giữ cho con đường không bị đứt.