Phan Tư
Phan Tư sinh năm 1931, quê ở xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Tháng 6-1951, Phan Tư nhập ngũ vào Trung đội 51, Đại đội 124, Tiểu đoàn 555 thuộc Cục Công binh. Từ khi nhập ngũ đến tháng 5-1954, Phan Tư liên tục tham gia các chiến dịch lớn ở Bắc Bộ. Dù nhận nhiệm vụ gì, ở cương vị nào đồng chí luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, vượt qua khó khăn ác liệt để hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Phan Tư được lệnh đi phá thác trên sông Nậm Na để mở thêm một đường vận chuyển từ biên giới Việt - Trung về thị xã Lai Châu. Tháng 1-1954, bộ đội hậu cần đã chở hơn 250 bè mảng ở đoạn sông này, nhưng bè vỡ, gạo chìm mất 200 bè vì trên 70km đường sông có tới 163 thác lớn, nhỏ.Nhiệm vụ phá thác rất mới mẻ, trời rét buốt, hai bờ sông không có dân, sinh hoạt rất khó khăn. Mỗi khi thấy hàng trăm bè mảng chở gạo gặp thác lao xuống bị vỡ, gạo chìm, Phan Tư thấy rất xót xa vì không có gạo nuôi quân.Công binh dùng bè mảng vượt sông Nậm Na đưa hàng về Điện Biên Phủ. Ảnh: Tư liệu/TTXVN Đơn vị quyết định trước hết phải tập trung phá thác Chiềng Nưa - một thác khá lớn để rút kinh nghiệm. Phá thác tức là dùng thuốc nổ để phá dãy đá chắn ngang sông. Nhưng làm sao khối thuốc nổ và bộ phận gây nổ không bị nước làm ẩm ướt, tịt ngòi. Làm sao đặt được khối thuốc nổ mà không bị nước chảy xiết xô đi... Phan Tư xung phong nghiên cứu phá trước để rút kinh nghiệm cho toàn đơn vị. Sau nhiều lần lặn xuống nghiên cứu tìm nơi đặt bộc phá, anh đã quyết định ôm khối thuốc nổ 6kg, ngòi đốt sẵn, nhoài người xuống ấn khối thuốc nổ vào kẽ đá, rồi nhanh chóng ngoi lên bơi vào bờ. Vừa bơi vào bờ thì bộc phá nổ, thác đá Chiềng Nưa bị phá tung, thông được luồng.Từ kết quả đó, Phan Tư trực tiếp phá 4 thác khác để rút kinh nghiệm. Nhưng kiểu phá như vậy rất nguy hiểm. Phan Tư đã tìm ra những biện pháp sáng tạo: Gói thuốc nổ trong lá dong như cách gói bánh chưng rồi buộc thật chặt, ngâm xuống suối, thuốc nổ sẽ không bị ngấm nước. Cách làm này có hiệu quả, an toàn hơn, được anh em rất tin tưởng.Trung đội của Phan Tư chia ra mỗi tiểu đội đảm nhiệm khoảng 25km, có chừng 30 thác. Trời rét buốt, suốt ngày ngâm mình dưới nước, gạo ăn không đủ, ngủ trong hang đá nhưng mọi người đều vui vẻ chấp nhận. Có thác dữ quá, Phan Tư phải đến lần thứ mười hai mới buộc được thuốc nổ. Có hôm mới nhận được 250kg thuốc nổ về để trên bè đã neo buộc chặt nhưng trời mưa to gió mạnh, bè đứt dây trôi mất, Phan Tư và anh em phải đi tìm trong đêm tối mới kéo được bè về. Sau gần 2 tháng vượt bao khó khăn gian khổ, trung đội của Phan Tư đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, nhiều người được khen thưởng.
