PHAN TƯ – NGƯỜI ANH HÙNG PHÁ BOM, MỞ DÒNG NẬM NA CHO CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN

Trong kỳ tích giao thông vận tải của Chiến dịch Điện Biên Phủ, bên cạnh những tuyến đường xẻ núi băng rừng, dòng sông Nậm Na dữ dội cũng ghi dấu những chiến công thầm lặng mà phi thường. Nơi ấy, cái tên Phan Tư – người tiểu đội phó công binh dũng cảm – đã trở thành một biểu tượng sống động cho chí khí "mở đường mà tiến, đánh địch mà đi".

Sinh năm 1931 tại vùng đất nghèo xã Thọ Thành (nay là xã Đông Thành), huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Phan Tư lớn lên trong gian khó. Tháng 6 năm 1951, vừa tròn 20 tuổi măng, chàng thanh niên xứ Nghệ lên đường nhập ngũ, trở thành chiến sĩ thuộc Trung đội 51, Đại đội 124, Tiểu đoàn 555 (Cục Công binh).

Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết định, tuyến đường thủy trên sông Nậm Na và ngã ba giao thông Tà Khoa trở thành những "mắt xích" sống còn để tiếp tế lương thực, đạn dược. Địch điên cuồng trút xuống đây hàng ngàn tấn bom đạn, đặc biệt là các loại bom nổ chậm nhằm cưa đứt mạch máu giao thông của ta.

Những ngày bám trụ tại Tà Khoa là những ngày ranh giới giữa sống và chết mong mỏng như tơ tóc. Mỗi khi máy bay giặc lao đến gầm rú trút bom, trong khi mọi người tìm nơi ẩn nấp, Phan Tư lại dũng cảm nằm áp sát mặt đất ngay gần tọa độ bom rơi. Ông căng mắt quan sát, ghi nhớ từng vị trí bom ghim xuống đất để sau khi máy bay rút đi, ông cùng đồng đội lập tức cắm cờ đánh dấu và tiến hành phá gỡ. Không ít lần, sức ép kinh hoàng của quả bom nổ gần đẩy ông ngã dúi dụi, đất đá vùi lấp kín cả người, máu tươi trào ra từ hai hốc mắt và tai. Nhưng vừa tỉnh lại, gạt đi bùn đất và máu khô, người chiến sĩ ấy lại lảo đảo gạt đất đứng dậy, tiếp tục công việc rà phá để giữ cho mặt đường được thông suốt.

Không chỉ đối mặt với bom đạn kẻ thù, Phan Tư còn kiên cường chinh phục sự dữ dằn của thiên nhiên. Dòng sông Nậm Na thời ấy nổi tiếng với những ngọn thác đá ngầm lởm chởm, nước chảy xiết như thác đổ. Để mảng bè chở hàng quân sự có thể qua lại an toàn, ông cùng các đồng đội công binh phải lao mình xuống dòng nước xiết lạnh ngắt, dùng thuốc nổ đánh phá từng mỏm đá ngầm. Giữa dòng nước cuồn cuộn có thể nhấn chìm bè mảng bất cứ lúc nào, bằng lòng gan góc tột cùng và sự mưu trí, ông cùng đơn vị đã đập tan, giải phóng tới 90 thác dữ trên sông Nậm Na, biến "dòng sông chết" thành tuyến đường thủy huyết mạch chở hàng vạn tấn gạo, đạn dược vào lòng chảo Điện Biên.

Trải qua những năm tháng bom đạn ác liệt, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi đất nước hòa bình, người chiến sĩ công binh năm nào trở về quê nhà Nghệ An, lặng lẽ tiếp tục cống hiến trong lao động sản xuất, giữ trọn phẩm chất cao đẹp của Anh bộ đội Cụ Hồ.

Năm 2026, Anh hùng Phan Tư đã bước sang tuổi 95. Mái tóc đã bạc phơ, những vết thương thời chiến thi thoảng vẫn nhói đau khi gió mùa về, nhưng ánh mắt của người lính phá bom năm xưa vẫn bừng lên rực rỡ mỗi khi nhớ về đồng đội, nhớ về những ngày tháng hoa lửa quật cường trên dòng Nậm Na lịch sử.