Phan Văn Bộ (1908-?)

Ông Phan Văn Bộ sinh năm 1908 tại thôn Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp), là con trai thứ tám của Hội đồng Phu (Phan Văn Được - Trà Giang Thôn Lão) và là em ruột của luật sư, nhà báo nổi tiếng Thân Việt Phan Văn Thiết (1902-1987).

Theo học Collège Mỹ Tho, ông đỗ bằng Thành Chung năm 1928. Sau đó, ông làm thông ngôn Sở Tư pháp (1929) và chính thức bước vào ngành này từ năm 1934 với chức danh tham tá, lục sự, chánh lục sự.

Lúc thiều thời, học tại nhà với thân phụ, ông biết làm thơ. Thơ ông thế cũ, từ mới, tân cựu dung hoà, đề cao nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, rút để tài trong nhiều lĩnh vực, làm theo thế Đường luật thất ngôn bát cú, "lời bình dị, chỉ dùng tiềng mới lạ khi nào cần thiết, cho quần chúng dễ đọc" như ông từng tâm sự. Với bút hiệu Lãng Ba, ông đã xuất bản thi phẩm: Hoa tàn (1956), Hoa nở (1958), Hoa cười (1960), Hoa lan (1962).

Trên tờ nhật báo "Tiềng dội miền Nam” số tân niên 1963, nhà báo lão thành Trân Tân Quốc (1914-1987) đã có bài nhận xét: “Tôi tựa hồ đã bị ông Làng Ba thôi miên và dẫn dắt từ Việt sang Tàu, từ Á sang Âu, qua những cảnh trời, bé, non, rừng, giỏ, trăng, mây, nước, nghe bao bản nhạc yêu đương, bao khúc đoạn trường, bao bài ái quốc, gặp những trang anh hùng, liệt nữ, nữ sĩ, vân nhân, khách làng chơi, dân sơn cước, phường gian nịnh, đằng trung thần, kẻ may duyên, người xấu số...; chứng kiến nhiều trạng thái gia đình, tình hình xã hội, thời cuộc quốc tế; ca tụng thuần phong, chê cười tệ tục; duyệt lại tư tường Đông - Tây: suy cổ, nghiệm kim; luận đền việc đời, bàn về lê đạo...".

Thi sĩ Lăng Ba có bài thơ ca ngợi công đức ông chủ chợ Cao Lãnh Đỗ Công Tường, đến thờ nằm ở trung tâm chợ Cao Lãnh.

Muôn miệng như nhau đã nói rành:

Câu đương là chức, Lãnh là danh.

Lập làng khó nhọc, công vừa dứt,

Cất chợ chăm nom, việc mới thành,

Dân đụng giặc trời, cam thọ tử,

Cụ đền nợ nước, quyết hy sinh.

Thoát nàn, bả tánh lo thờ phượng,

Miễu đó ngàn thu rạng tiêng lành.