Phan Văn Hôn (Bảy Hôn) – Người lính biệt động trực tiếp đánh Dinh Độc Lập Tết Mậu Thân

Phan Văn Hôn sinh ra và lớn lên ở Củ Chi – vùng đất được mệnh danh là “đất thép thành đồng”. Từ khi mới 14–15 tuổi, ông đã tham gia lực lượng du kích địa phương, đào hầm, đào địa đạo phục vụ cách mạng. Năm 1962, ông chính thức nhập ngũ, thuộc lực lượng K18 của Quân khu Sài Gòn – Gia Định, làm nhiệm vụ của một chiến sĩ đặc công chuyên đánh đồn, bốt. Sau khi được huấn luyện đặc công, ông chuyển về Đại đội K14 và đến năm 1967 được điều động vào Đội 5 Biệt động Sài Gòn.

Đội 5 là lực lượng đặc biệt hoạt động bí mật. Những ngày chuẩn bị cho Tết Mậu Thân 1968, các chiến sĩ tập trung tại vùng An Tịnh – Trảng Bàng, Tây Ninh. Đêm 28 Tết, họ tổ chức ăn Tết sớm, lập bàn thờ Tổ quốc và làm lễ tuyên thệ quyết tử. Theo hồi ức của Bảy Hôn, lúc ấy các chiến sĩ chưa được biết mục tiêu cuối cùng của trận đánh. Đến tối 29 Tết, khi tập trung tại căn nhà số 270 Võ Văn Tần của cơ sở Trần Văn Lai, họ mới được chỉ rõ mục tiêu: Dinh Độc Lập.

Đêm mùng 1 Tết Mậu Thân, 15 chiến sĩ Đội 5 lên đường. Mục tiêu là tiến thẳng vào cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn. Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm bởi Dinh Độc Lập được bảo vệ bởi lực lượng lớn, trong khi Đội 5 chỉ có một nhóm chiến sĩ biệt động với vũ khí mang theo. Chính những người tham gia trận đánh cũng hiểu rằng khả năng trở về rất mong manh.

Khi đội hình áp sát Dinh, Bảy Hôn là người trực tiếp bắn phát súng mở màn, hạ lính gác ở khu vực cổng, mở đầu trận tập kích. Theo tư liệu của Bảo tàng Biệt động Sài Gòn – Gia Định, khối thuốc nổ dự kiến phá cửa chính không phát nổ, buộc đội trưởng Ba Thanh chuyển phương án, sử dụng B40 để vượt tường và tiếp tục đánh vào mục tiêu.

Yếu tố bất ngờ giúp các chiến sĩ biệt động chiếm được thế chủ động trong những phút đầu. Nhưng ưu thế ấy không kéo dài. Lực lượng đối phương nhanh chóng tổ chức phản kích. Các chiến sĩ Đội 5 tiếp tục chiến đấu trong điều kiện quân số ngày càng giảm, đạn dược ngày càng cạn. Bảy Hôn cùng đồng đội bám trụ quanh khu vực Dinh, chờ lực lượng phối hợp nhưng cuối cùng phải chiến đấu trong thế hoàn toàn bị bao vây.

Trận đánh kéo dài sang ngày hôm sau. Bảy Hôn và những người còn lại tiếp tục giữ các vị trí quanh khu vực Dinh Độc Lập, chống lại những đợt truy kích. Khi đạn gần hết, họ tìm cách tạo tiếng súng, gây cảm giác rằng lực lượng biệt động vẫn còn đông. Đến cuối cùng, những người còn sống phải tìm đường rút khỏi vòng vây, ẩn náu giữa những căn nhà và mái ngói trong nội thành.

Cái giá của trận đánh vô cùng lớn. 8 trong 15 chiến sĩ Đội 5 hy sinh; 7 người bị bắt và bị tù đày. Bảy Hôn là một trong những người sống sót. Gần 60 năm sau, khi kể lại trận đánh, điều khiến ông day dứt nhất không phải là bản thân đã sống sót, mà là những người đồng đội đã nằm lại giữa lòng Sài Gòn mà đến nay vẫn có người chưa xác định được phần mộ.