PHAN VĂN MƯỢT – CHUYẾN ĐÒ NĂM ẤY VÀ NỖI NHỚ ĐỒNG ĐỘI BÊN DÒNG THẠCH HÃN

Có những ký ức chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ nhưng mỗi khi trở lại, người lính năm xưa vẫn không khỏi nghẹn ngào. Với cựu chiến binh Phan Văn Mượt, quê Hải Dương, ký ức về những ngày chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị năm 1972 đặc biệt gắn với một chuyến đò và những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại bên dòng sông Thạch Hãn.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, ông Phan Văn Mượt là chiến sĩ thuộc Sư đoàn 308, trực tiếp tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị. Năm 1972, Thành cổ Quảng Trị trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất. Suốt 81 ngày đêm, những người lính phải chiến đấu trong điều kiện bom đạn liên tục, giành giật từng vị trí, từng đoạn chiến hào.

Giữa chiến trường ấy, dòng sông Thạch Hãn vừa là ranh giới, vừa là con đường mà bộ đội phải vượt qua để tiếp tế, cơ động lực lượng và đưa thương binh, đồng đội qua sông. Mỗi chuyến đò đều tiềm ẩn hiểm nguy bởi máy bay và pháo binh đối phương luôn tìm cách ngăn chặn các tuyến vận chuyển của ta.

Một lần, ông Phan Văn Mượt cùng đồng đội chuẩn bị vượt sông. Ông may mắn đi chuyến đò sau, còn một chuyến đò trước đó chở tám người đồng đội đã bị máy bay địch thả bom. Chiếc đò cùng những người lính trên đó đã không thể trở về. Tám đồng đội của ông đã hy sinh trên dòng sông Thạch Hãn.

Đó là một khoảnh khắc mà có lẽ suốt cuộc đời người lính không thể nào quên.

Sau chiến tranh, mỗi lần trở lại Quảng Trị, ông Phan Văn Mượt vẫn tìm về dòng Thạch Hãn, nơi những người đồng đội của mình đã nằm lại. Khi đã ở tuổi cao, sức khỏe không còn như trước, ông vẫn nhiều lần trở lại chiến trường xưa để thắp hương tưởng nhớ đồng đội. Theo ghi nhận của Báo Quân đội nhân dân, ông đã có tới 8 lần trở lại Quảng Trị cùng các cựu chiến binh Hải Dương.

Có lẽ với ông, trở lại Quảng Trị không chỉ là trở lại một địa danh lịch sử. Đó là trở về với tuổi trẻ của mình, với những người đồng đội từng cùng nhau chia sẻ từng bữa cơm, từng phút giây chiến đấu và cả những ngày tháng sống giữa lằn ranh sinh tử.

Thời gian có thể làm con người già đi, những chiến hào năm xưa có thể phủ màu xanh của cỏ cây, nhưng ký ức về đồng đội thì vẫn còn nguyên vẹn. Nhìn dòng Thạch Hãn hôm nay hiền hòa chảy giữa đôi bờ, người lính năm xưa vẫn nhớ về chuyến đò định mệnh và những người đã không có cơ hội trở về quê hương.

Câu chuyện của ông Phan Văn Mượt không có những chiến công được kể bằng những con số lớn. Điều còn lại trong ký ức của ông là tình đồng đội – một tình cảm được hình thành trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất và tồn tại suốt cả cuộc đời.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những người lính năm xưa đã trở về với cuộc sống đời thường. Nhưng những người đã hy sinh thì mãi mãi dừng lại ở tuổi thanh xuân. Bởi vậy, mỗi lần ông Mượt trở lại Thạch Hãn, đó cũng là một lần ông thay mặt những người còn sống cúi đầu trước đồng đội.

Dòng Thạch Hãn hôm nay vẫn lặng lẽ chảy. Nước sông đã mang đi bao mùa chiến tranh, nhưng không thể cuốn trôi ký ức về những người lính đã hy sinh vì Tổ quốc.

Câu chuyện của người cựu chiến binh Phan Văn Mượt nhắc thế hệ hôm nay rằng: đằng sau mỗi dòng tên trên bia tưởng niệm là một cuộc đời, một gia đình và những người đồng đội đã từng cùng nhau chiến đấu. Vì thế, tri ân không chỉ là nhớ đến những người đã hy sinh, mà còn là biết trân trọng từng ngày bình yên mà họ đã góp phần đem lại.