Phan Vinh: Ngọn Hải Đăng Bất Tử Giữa Sóng Dữ Kim Hỷ

Dựa trên: Cuốn ký sự "Huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển" (NXB Quân đội Nhân dân) và các tư liệu lịch sử từ Bảo tàng Hải quân Việt Nam về Đoàn 125.

Sứ mệnh của những con tàu không số

Nguyễn Phan Vinh sinh ra tại Điện Bàn, Quảng Nam, trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Anh bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ với vai trò là thuyền trưởng của những con tàu không số — những con tàu cải dạng thành tàu đánh cá, không số hiệu, len lỏi qua sự phong tỏa dày đặc của Hạm đội 7 Mỹ để tiếp tế vũ khí cho miền Nam.

Mỗi chuyến hải trình là một cuộc đấu trí nghẹt thở với tử thần. Giữa biển khơi mênh mông, những người lính trên tàu 235 do Phan Vinh chỉ huy không chỉ đối mặt với sóng to gió lớn mà còn phải đối mặt với radar, máy bay và tàu chiến địch bủa vây. Với họ, con tàu không chỉ là phương tiện, mà là "đứa con tinh thần", là niềm hy vọng của đồng bào miền Nam đang khát khao súng đạn để đánh giặc.

Trận chiến không cân sức tại vịnh Ninh Vân

Đêm 29 tháng 2 năm 1968, tàu 235 chở 12 tấn vũ khí tiến vào vùng biển Hòn Hèo (Khánh Hòa). Địch phát hiện và huy động một lực lượng khổng lồ gồm tàu chiến và máy bay bao vây quyết tiêu diệt bằng được "con tàu ma". Trong vòng vây lửa, thuyền trưởng Phan Vinh đã điều khiển con tàu lách qua các khe núi, vừa đánh trả quyết liệt vừa tìm cách cập bến để đổ hàng.

Khi nhận thấy không thể bảo vệ được tàu trước sức ép quá lớn của địch, để bí mật của con đường biển không bị lộ, Phan Vinh đã đưa ra một quyết định đau đớn nhưng quả cảm: Cho anh em bơi vào bờ, còn mình và một đồng đội ở lại để kích nổ khối thuốc nổ hủy tàu. Tiếng nổ vang trời xé toác màn đêm vịnh Ninh Vân, con tàu 235 tan vào lòng biển mẹ, mang theo một phần máu thịt của người thuyền trưởng trẻ tuổi.

Dòng chữ cuối cùng và sự hóa thân vào sóng nước

Nhưng Phan Vinh chưa dừng lại ở đó. Sau khi hủy tàu, anh và đồng đội lên bờ, tiếp tục chiến đấu chống lại quân chi viện của địch từ đất liền đổ ra. Giữa vòng vây trùng điệp, anh đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Khi hy sinh, người ta tìm thấy bên cạnh anh là những trang nhật ký thấm đẫm vị mặn của muối biển và khói súng, ghi lại ý chí sắt đá của một người lính biển: "Sống trên đời phải có một tấm lòng, và tấm lòng đó phải dành trọn cho Tổ quốc."

Sự hy sinh của Nguyễn Phan Vinh lẫm liệt đến mức sau này, tên của anh đã được đặt cho một hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa — đảo Phan Vinh. Anh không còn là một cá nhân, mà đã hóa thân thành một cột mốc chủ quyền, một ngọn hải đăng bất tử dẫn lối cho những con tàu Việt Nam rẽ sóng ra khơi. Văn học về anh không chỉ là chuyện đánh giặc, mà là chuyện về đức hy sinh cao thượng của những người lấy đại dương làm nhà, lấy cái chết để hồi sinh sự sống.