PHÁO BINH CHIÊM CAO ĐIỂM ĐIỆN BIÊN PHỦ: HUYỀN THOẠI KÉO PHÁO BẰNG SỨC NGƯỜI QUA NHỮNG DỐC NÚI NGÀN THƯỚC

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “Đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “Đánh chắc, tiến chắc” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở thành bước ngoặt quyết định thắng lợi. Tuy nhiên, phương châm mới cũng đặt ra một thách thức vô tiền khoáng hậu cho lực lượng pháo binh lúc bấy giờ: Phải kéo những khẩu pháo cao xạ, pháo lựu nặng từ 2 đến 3 tấn ra khỏi trận địa cũ, vượt qua những dãy núi tai mèo dựng đứng để tái bố trí vào các công sự vững chắc bao vây thung lũng Mường Thanh.

Ông Nguyễn Văn Chức, khi ấy là một pháo thủ trẻ của Đại đoàn pháo binh 351, chính là một trong những con người đã dùng vai trần để dời non lấp biển trong những ngày đêm lịch sử đó. Ông Chức kể lại, khi nhận lệnh kéo pháo ngược trở ra, không một chiến sĩ nào dao động dù ai cũng biết hành trình phía trước sẽ gian khổ gấp bội lần. Giữa mùa đông Tây Bắc rét cắt da cắt thịt, những cung đường rừng mới mở còn sực mùi đất mới và sương mù dày đặc chính là chiến trường không tiếng súng nhưng khốc liệt tột cùng.

Hành trình kéo pháo bằng sức người trên những cung đường dốc như dốc Chuối, dốc Bảy Tời là một cuộc chiến thực sự giữa ý chí con người và trọng lực của khối sắt thép khổng lồ. Mỗi khẩu pháo cần đến hàng chục, có khi hàng trăm chiến sĩ và dân công cùng kéo. Họ phải phối hợp nhịp nhàng theo từng tiếng hô "hò dô ta" của người chỉ huy. Hai tay bám chặt vào dây tời bằng bạt hoặc dây song rừng, chân găm chặt vào đá hộc, vai rớm máu vì dây ghì sát thịt.

Bà Chức nhớ như in những đêm trời đổ mưa rừng, đường trơn trượt như đổ mỡ. Chỉ cần một người sẩy chân, khẩu pháo nặng hai tấn có nguy cơ lao băng băng xuống vực sâu, kéo theo mạng sống của cả đội hình. Trong trận tuyến ấy, tấm gương hy sinh anh dũng của anh hùng Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn bánh pháo đã trở thành động lực tinh thần to lớn cho toàn mặt trận.

Ông Chức xúc động kể: "Khi pháo có đà lao xuống dốc nguy hiểm, anh Diện đã không hề do dự lao cả thân mình vào bánh pháo để cản lại. Sự hy sinh ấy đã thức tỉnh ý chí thép trong mỗi chúng tôi. Chúng tôi quệt nước mắt, nghiến răng bám dây, quyết đưa pháo vào trận địa an toàn đúng thời gian quy định". Bằng tinh thần quả cảm đó, lực lượng pháo binh đã làm được điều mà các tướng lĩnh Pháp cho là hoàn toàn bất khả thi: Đưa pháo lên chiếm lĩnh các đỉnh cao, ngụy trang kín đáo và hướng thẳng nòng vào trung tâm tập đoàn cứ điểm địch.

Ngày 13/3/1954, chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn. Những khẩu pháo được kéo bằng sức người, bằng máu và mồ hôi của ông Nguyễn Văn Chức và đồng đội từ trên các đỉnh cao đã đồng loạt dội bão lửa xuống cứ điểm Him Lam, mở đường cho bộ binh ta tiến công. Sự xuất hiện bất ngờ và uy lực khủng khiếp của pháo binh Việt Nam đã làm cho bộ chỉ huy quân Pháp hoàn toàn choáng váng, bẻ gãy mọi ý chí phản kích và dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của pháo đài được mệnh danh là "bất khả xâm phạm".

Hơn 70 năm đã trôi qua kể từ ngày chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", ông Nguyễn Văn Chức giờ đây đã là một cựu chiến binh tóc bạc như cước, sống an yên bên gia đình. Những vết chai sần trên đôi vai và ký ức về những đêm kéo pháo qua dốc núi ngàn thước năm xưa vẫn vẹn nguyên giá trị, là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của quân đội ta.