Pháo thủ số 1 – "Mắt thần" trên biển và những cú bắn xuất thần

Trong một khẩu đội pháo 85mm, mỗi vị trí đều quan trọng, nhưng Pháo thủ số 1 mang một áp lực đặc biệt. Đây là người trực tiếp ngồi vào ghế lái, mắt dán chặt vào kính ngắm quang học, tay quay máy hướng để điều khiển nòng pháo bám sát mục tiêu. Với các cô gái Ngư Thủy, khi đối mặt với tàu chiến Mỹ di động trên sóng nước, vị trí này đòi hỏi một sự điềm tĩnh tuyệt đối và một "trực giác biển cả" nhạy bén.

1. Chiếc ghế nóng giữa làn đạn

Vị trí pháo thủ số 1 là vị trí lộ thiên nhất trên khẩu pháo. Khi tàu địch bắn trả, những mảnh pháo bầy thường xuyên quét qua mâm pháo. Ngồi trên chiếc ghế thép lạnh lẽo ấy, các nữ pháo thủ như Trần Thị Thê, Ngô Thị Diễn hay Trần Thị Tháp phải đối mặt với bụi cát bắn tung tóe và khói súng đặc quánh.

Để bắn trúng tàu địch đang di chuyển, pháo thủ số 1 không được phép chớp mắt. Một giây lơ là, con tàu sẽ thoát khỏi kính ngắm. Các chị phải tập luyện để đôi tay quay máy hướng đạt đến độ mượt mà như đang dệt vải, không được rung lắc, không được vội vàng. "Mắt nhìn, tay quay, tim giữ nhịp" – đó là khẩu quyết nằm lòng của những "mắt thần" vùng cát.

2. Nghệ thuật "Bắt" mục tiêu trên sóng dữ

Tàu chiến Mỹ không bao giờ đứng yên. Chúng vừa di chuyển tốc độ cao, vừa lạng lách để đánh lạc hướng hỏa lực ta. Pháo thủ số 1 phải thực hiện một thao tác cực khó: Tính độ đón.

Nếu ngắm thẳng vào thân tàu, khi đạn bay đến nơi, tàu đã đi khỏi. Các nữ pháo thủ Ngư Thủy đã sáng tạo ra cách ngắm vào "khoảng không phía trước mũi tàu". Dựa vào độ cao của cột khói và tốc độ rẽ sóng của tàu địch, các chị ước lượng cự ly để đặt kính ngắm. Những cô gái làng chài vốn chưa biết đến vận tốc véc-tơ đã dùng chính kinh nghiệm nhìn con cá, nhìn mái chèo để đo lường vận tốc của những hạm đội hiện đại nhất thế giới.

3. Những cú bắn "xé toạc" niềm kiêu hãnh Mỹ

Có những trận đánh, tàu địch cậy thế giáp dày, nghênh ngang bắn phá vào làng mạc. Pháo thủ số 1 nhận lệnh "bắn điểm". Thay vì bắn vào thân tàu chung chung, các chị ngắm thẳng vào đài chỉ huy hoặc tháp pháo chính.

Trận đánh ngày 7/2/1968, chính những cú quay máy hướng chuẩn xác của các pháo thủ số 1 đã đưa viên đạn trúng ngay mạn tàu địch, khiến cột khói đen bốc cao ngút trời. Khi thấy mục tiêu rực cháy trong kính ngắm, niềm vui vỡ òa nhưng đôi tay vẫn không rời máy quay, sẵn sàng cho phát súng bồi tiếp theo. Những cú bắn xuất thần ấy không phải do may mắn, mà là kết quả của hàng ngàn giờ tập luyện dưới nắng cháy da người.

4. Thần kinh thép dưới sức ép nghìn cân

Thử thách lớn nhất của pháo thủ số 1 không phải là kỹ thuật, mà là tâm lý. Khi tàu Mỹ phát hiện trận địa, chúng sẽ dồn hỏa lực bắn chặn. Đạn pháo 127mm của địch nổ tạo ra những hố sâu hoắm ngay cạnh chân pháo.

Trong cảnh tượng kinh hoàng ấy, pháo thủ số 1 vẫn phải ngồi bất động trên ghế pháo, đôi mắt dán chặt vào mục tiêu. Chỉ cần một chút run rẩy, nòng pháo sẽ lệch đi hàng trăm mét ngoài biển. Các chị kể lại, lúc đó chẳng thấy sợ, chỉ thấy lòng căm thù trào dâng, chỉ muốn quả đạn trong nòng lao đi thật nhanh để trừng trị quân cướp nước. Sự dũng cảm của các "mắt thần" chính là lá chắn thép bảo vệ cho cả khẩu đội.

5. Những đôi mắt đi vào huyền thoại

Sau những năm tháng chiến tranh, đôi mắt của những pháo thủ số 1 năm xưa đã mờ đi theo thời gian, nhưng ký ức về những mục tiêu hiện ra trong kính ngắm thì vẫn vẹn nguyên.

Hình ảnh những cô gái mảnh mai, tóc búi gọn dưới mũ tai bèo, ngồi hiên ngang bên tay quay pháo 85mm đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm hội họa và nhiếp ảnh. Họ đã chứng minh rằng: Sức mạnh của phụ nữ Việt Nam không chỉ ở đôi bàn tay khéo léo, mà còn ở sự chính xác, trí tuệ và một ý chí không gì lay chuyển nổi trước sức mạnh bạo tàn.