Phật Hoàng Trần Nhân Tông

Phật hoàng Trần Nhân Tông, còn được biết đến là vua Trần Nhân Tông (1258 – 1308), niên hiệu là Thiệu Bảo. Trong khoảng thời gian Ngài trị vì ngôi vua đã cho thi hành nhiều chính sách khoan hòa, thân dân, lấy đức để dẫn dắt nước nhà đi lên. Ngài chăm lo cho cuộc sống nhân dân hết mực, xây dựng một đất nước hòa bình, thịnh trị. Trần Nhân Tông hai lần dẫn dắt quân dân Đại Việt đánh đuổi giặc Mông – Nguyên thành công vào năm 1285 và 1288. Ngài cảm hứng hai câu thơ để cổ vũ quân và dân ta:

‘Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã

Sơn hà thiên cổ điện kim âu’

Dịch nghĩa là:

Xã tắc hai phen chồn ngựa đá

Non sông muôn thuở vững âu vàng’

Sau khi thành công trong việc lãnh đạo nhân dân đánh đuổi giặc ngoại xâm, Ngài đưa ra nhiều chính sách củng cố triều đình (chính sách hòa giải với các quần thần, chính sách vừa mềm dẻo vừa cứng rắn với các nước khác), củng cố tinh thần đại đoàn kết dân tộc, phát triển đất nước vững mạnh, trường tồn.

Năm 1293, Trần Nhân Tông nhường ngôi cho con là Trần Anh Tông, còn mình thì làm Thái Thượng Hoàng. Năm 1294, Thái Thượng Hoàng đích thân đem quân đi chinh phạt Ai Lao giữ yên bờ cõi. Sau khi hoàn thành, Ngài xuất gia và lên núi Yên Tử.

Ngài cho dựng chùa, giảng dạy Phật pháp, độ Tăng, thu hút rất nhiều Phật tử. Ngài cho thống nhất ba dòng thiền Tỳ-Ni-Đa-Lưu-Chi, Vô Ngôn Thông, và Thảo Đường thành lập lên dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử với tư tưởng nhập thế “Cư trần lạc Đạo”, “Hòa quang đồng trần” là dòng thiền mang bản sắc riêng của Đại Việt.

Về sau, Ngài thường xuyên đi du hành khắp nơi để giảng dạy Phật pháp, đến các vùng thành thị, thôn quê, đến các nước lân cận. Quốc vương Champa rất kính cẩn mời Phật hoàng giảng giải giáo nghĩa. Thông qua Phật pháp, Phật Hoàng đã tạo mối quan hệ hợp tác, hòa bình, hữu nghị với các nước lân cận. Người sáng lập nền Phật giáo Trúc Lâm và dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử được các thế hệ nhân dân ta tôn xưng là Phật Hoàng.