PHẬT HOÀNG TRÂN NHÂN TÔNG - PHẦN 3
Không cam tâm với thất bại trước đó, vào tháng 12 năm 1287, quân Nguyên Mông chia làm ba đạo thủy bộ tấn công Đại Việt lần thứ hai. Rút kinh nghiệm từ cuộc chiến năm 1283, quân Đại Việt áp dụng chiến thuật “vườn không nhà trống”, rút lui chiến lược và chờ thời cơ phản công.
Đến ngày 19 tháng 4 năm 1288, trên sông Bạch Đằng, quân Đại Việt đã giáng đòn quyết định, đánh tan tác đội quân xâm lược phương Bắc. Sau chiến thắng vẻ vang này, Hoàng đế Trần Nhân Tông đã ngâm hai câu thơ bất hủ:
“Xã tắc hai phen chấn ngọa dà Non sông ngàn thuở vững âu vàng”
Sau chiến thắng, vua Trần Nhân Tông đã thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo với nhà Nguyên để bảo toàn hòa bình, đồng thời tập trung phục hưng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân sau chiến tranh, xây dựng quốc gia cường thịnh.
Ngày 9 tháng 3 năm Quý Tỵ (16/4/1293), Hoàng đế Trần Nhân Tông truyền ngôi cho Thái tử Trần Thuyền (Trần Anh Tông) và lên làm Thái thượng hoàng. Năm 1294, Thượng hoàng về tu Phật tại cung Vũ Lâm (Ninh Bình) nhưng vẫn quan tâm hỗ trợ vua mới trong công việc triều chính.
Tháng 8 năm 1294, khi quân Ai Lao xâm phạm biên giới, Thượng hoàng đã thân chinh đi đánh dẹp. Ngài cũng tiếp tục đảm nhận vai trò ngoại giao quan trọng, như chủ trì tiếp đón sứ bộ nhà Nguyên vào năm 1295. Cùng năm đó, Thượng hoàng đã cử sứ bộ do Trần Khắc Dung và Phạm Thảo sang nhà Nguyên thỉnh Đại tạng kinh Phật, và sau khi mang về đã cho in nhiều bản để phổ biến trong nước.
Sau 6 năm nhường ngôi (1293-1299), Thượng hoàng đã giúp vua Trần Anh Tông vững vàng trên ngai vàng và lãnh đạo đất nước phát triển toàn diện. Hơn ai hết, Thượng hoàng hiểu rõ rằng dù đất nước có thái bình, nhưng vẫn còn nhiều lệ thuộc vào phương Bắc. Nếu không phát triển mạnh mẽ hơn nữa, khó tránh khỏi họa xâm lăng từ đế quốc phương Bắc vốn luôn muốn thôn tính Đại Việt.
Để giải quyết vấn đề này, Thượng hoàng hướng đến việc tìm cho Đại Việt một con đường phát triển bền vững và tránh họa ngoại xâm. Con đường đó được Ngài tìm thấy trong triết lý Phật giáo, với tư tưởng thấm nhuần nhân quả, vun bồi trí đức, đoàn kết nhân tâm, tạo sức mạnh nội lực để xây dựng đất nước hùng mạnh. Để giúp toàn dân tiếp cận Phật pháp, Thượng hoàng quyết tâm tìm ra con đường tu Phật phù hợp cho người Đại Việt, để mọi người dân từ nông phu, binh lính dù chưa biết chữ cũng có thể học Phật và thực hành theo triết lý nhà Phật.
