PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA TUỔI TRẺ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỚC THỀM KỶ NGUYÊN MỚI - KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, với đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh ngày 30/4/1975, là dấu mốc lịch sử trọng đại, khẳng định khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam và cổ vũ mạnh mẽ đến phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới.  

Hướng tới 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), tuổi trẻ Việt Nam, đặc biệt là tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh, càng ý thức sâu sắc trách nhiệm tiếp nối truyền thống hào hùng. Nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về những năm tháng vinh quang vẫn là động lực to lớn, thôi thúc thế hệ trẻ không ngừng cống hiến.  

Thanh niên hôm nay không chỉ xung kích vì cộng đồng mà còn đi đầu trong khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, khởi nghiệp sáng tạo. Trước kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tuổi trẻ Thành phố mang trên vai sứ mệnh kế thừa tinh thần bất khuất, dám nghĩ, dám làm, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của Thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

“Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” là thông điệp quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trong nhiều bài viết, bài phát biểu tại các sự kiện trọng đại của đất nước thời gian qua. Đây không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của người đứng đầu Đảng mà còn là lời hiệu triệu mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của toàn dân tộc. Đó cũng chính là sự tiếp nối khát vọng xây dựng một Việt Nam “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” theo di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Năm 2025 là “năm bản lề”, có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước, tổng kết thực hiện nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây cũng là thời điểm quan trọng để đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn bị cho những bước tiến lớn hơn trong hành trình đưa Việt Nam vươn mình mạnh mẽ trên trường quốc tế. Tuổi trẻ Việt Nam nói chung và tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng luôn là lực lượng tiên phong, mang trong mình khát vọng cống hiến, đổi mới và sáng tạo. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng với thế giới của Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thế hệ trẻ không chỉ kế thừa truyền thống hào hùng mà còn gánh vác sứ mệnh đưa Việt Nam vươn tầm cao mới, xây dựng đất nước ta “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, “sánh vai với các cường quốc năm châu” theo di nguyện của Bác Hồ vĩ đại. Với tinh thần xung kích, bản lĩnh và trách nhiệm, thanh niên Thành phố mang tên Bác tiếp tục là những người đi đầu trong học tập, nghiên cứu, lao động, sáng tạo, góp phần xây dựng thành phố văn minh, hiện đại và đất nước ngày càng hùng cường, qua các phương diện sau:

Thứ nhất, tiên phong trong sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ, là lực lượng tiên phong xây dựng nền kinh tế tri thức. Khoa học - công nghệ đóng vai trò then chốt trong sự phát triển bền vững của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ. Tuổi trẻ cần chủ động tiếp thu tri thức mới, ứng dụng công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo để nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Hội nghị toàn quốc về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào ngày 13/01/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ chốt. Đây chính là “chìa khóa vàng”, là yếu tố sống còn để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và nguy cơ tụt hậu, đồng thời hiện thực hóa khát vọng hùng cường và thịnh vượng của dân tộc ta” (Báo Điện tử Thông tin Chính phủ, 2025). Vì lẽ đó, với những điều kiện thuận lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh - trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ hàng đầu cả nước, sứ mệnh của thanh niên Thành phố Bác là không ngừng học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Thanh niên phải tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào mọi lĩnh vực đời sống, từ sản xuất, kinh doanh đến quản lý đô thị, giáo dục và y tế, góp phần nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức. Đồng thời, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, tuổi trẻ thành phố cần khởi xướng và dẫn dắt các phong trào đổi mới sáng tạo, đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khoa học - công nghệ hàng đầu cả nước và khu vực, góp phần thực hiện khát vọng hùng cường và thịnh vượng của dân tộc.

Thứ hai, không ngừng trau dồi tri thức, nâng cao kỹ năng, thích ứng linh hoạt với xu thế hội nhập và phát triển của thời đại. Trong Thư gửi Thanh niên và nhi đồng toàn quốc kháng chiến nhân dịp Tết nguyên đán năm 1946, Bác Hồ có viết “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội. Vậy qua năm mới, các cháu phải xung phong thực hành đời sống mới”. “Thực hành đời sống mới” theo lời Bác dạy là thực hiện lối sống văn minh, tiến bộ, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Thanh niên phải sống có lý tưởng, có trách nhiệm với đất nước, sẵn sàng dấn thân, cống hiến sức trẻ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, cần rèn luyện đạo đức, tác phong chuẩn mực, biết yêu thương, đoàn kết, trung thực, giản dị, tránh xa lối sống xa hoa, ích kỷ. Không chỉ vậy, việc không ngừng học tập, nâng cao tri thức, rèn luyện kỹ năng cũng là một phần quan trọng của đời sống mới, giúp thanh niên hội nhập và phát triển trong thời đại mới. Ngày nay, hơn bao giờ hết, tuổi trẻ cần phát huy tinh thần xung kích, đổi mới, sáng tạo, chủ động hội nhập, chung tay xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, đúng như lời Bác dạy: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”.

Thứ ba, phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, đóng góp tích cực vào các hoạt động cộng đồng, hướng đến một xã hội văn minh, nghĩa tình. Từ bao đời nay, tinh thần xung kích, tình nguyện đã trở thành nét đẹp truyền thống của thanh niên Việt Nam, được hun đúc qua nhiều thế hệ. Tại Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu, cái nôi của các Chiến dịch tình nguyện như: Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh (tiền thân là phong trào xóa mù chữ của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh được phát động năm 1994), Chiến dịch Xuân tình nguyện (được Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh khởi xướng nhằm mang đến những ngày Tết ý nghĩa, tươi vui cho sinh viên khó khăn không thể về quê sum họp với gia đình vào năm 2005)...Tuổi trẻ Thành phố hôm nay không chỉ kế thừa, phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện của các thế hệ đi trước mà còn đổi mới, sáng tạo trong cách thức hoạt động, mở rộng phạm vi các chương trình, chiến dịch  tình nguyện, thích ứng với những yêu cầu mới của thời đại, đem sức trẻ cống hiến cho quê hương, đất nước. Với tinh thần “Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay tiếp tục dấn thân, cống hiến, viết tiếp trang sử vẻ vang của các thế hệ đi trước, chung tay xây dựng một thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, sáng tạo và phát triển bền vững.

Thứ tư, giữ vững lập trường, bản lĩnh chính trị vững vàng, phát huy tinh thần yêu nước, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và xã hội. Tại Đại hội Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam lần thứ IX, Tổng Bí thư Tô Lâm đã vinh dự tham dự và có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, nhấn mạnh vai trò tiên phong của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Trong đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng: “Yêu cầu, nhiệm vụ đối với thanh niên trong giai đoạn cách mạng mới rất vẻ vang, đòi hỏi hơn bao giờ hết, thanh niên cần tỏ rõ vai trò của mình trong mọi hoạt động của đời sống xã hội, cần ý thức rõ về trách nhiệm, nhiệm vụ của mình…không ngừng phấn đấu vươn lên làm chủ khoa học, công nghệ, bền lòng, quyết tâm, đồng tâm, việc đáng làm phải quyết làm bằng được, ưu tiên hành động, nói ít làm nhiều, năng động, quyết đoán, nắm bắt và tranh thủ thời cơ, tuyệt đối không kiêu ngạo, tự mãn” (Báo Điện tử Thông tin Chính phủ, 2024). Vì vậy, trong bối cảnh thời đại biến đổi với nhiều thời cơ mới và thách thức đan xen, đặc biệt là sự đe dọa của các thách thức an ninh phi truyền thống và sự chống phá ngày càng quyết liệt và tinh vi của các thế lực thù địch, tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh cần không ngừng tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, giữ vững lập trường, kiên định với con đường “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng trải qua 95 năm lãnh đạo sự nghiệp cách mạng vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Thứ nhất, nhóm giải pháp về nâng cao giáo dục và đào tạo kỹ năng. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ, tri thức và kỹ năng là nền tảng quan trọng giúp thanh niên làm chủ tương lai. Cần phát huy vai trò của trường học trong đổi mới giáo dục theo hướng thực tiễn, “lấy người học làm trung tâm”, kết hợp giữa lý thuyết và ứng dụng, thúc đẩy khả năng tư duy phản biện, sáng tạo. Đồng thời, cần tạo điều kiện để thanh niên nâng cao kỹ năng mềm như ngoại ngữ, công nghệ thông tin, làm việc nhóm, quản lý thời gian… giúp họ thích ứng linh hoạt với sự thay đổi của thời đại và đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. việc gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục nhà trường và nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường lao động là điều cần thiết để tránh tình trạng “học xong không biết làm gì”. Nhà trường cần tăng cường các chương trình thực tập, trải nghiệm thực tế, liên kết với doanh nghiệp để sinh viên có cơ hội cọ xát với môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Đặc biệt, các chương trình đào tạo cần nhấn mạnh đến việc phát triển kỹ năng mềm như ngoại ngữ, công nghệ thông tin, làm việc nhóm, quản lý thời gian, tư duy phản biện và kỹ năng thích ứng với sự thay đổi. Đây chính là những năng lực cốt lõi giúp thanh niên không chỉ đáp ứng nhu cầu công việc mà còn có thể chủ động tìm kiếm và tạo ra cơ hội trong một thế giới ngày càng cạnh tranh. Ngoài ra, cần tận dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục, thúc đẩy mô hình học tập linh hoạt, cá nhân hóa nội dung giảng dạy để phù hợp với năng lực và nhu cầu của từng cá nhân. Việc xây dựng một xã hội học tập suốt đời, nơi tri thức được cập nhật liên tục và dễ dàng tiếp cận, sẽ giúp thanh niên không ngừng nâng cao năng lực, thích ứng linh hoạt với xu thế phát triển. Trong thời đại mới, khi cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi mạnh mẽ mọi mặt của đời sống, thanh niên không chỉ cần kiến thức chuyên môn vững vàng, mà còn phải có khả năng học hỏi liên tục, tự đổi mới bản thân và thích ứng với những chuyển biến không ngừng của thế giới. Đầu tư vào giáo dục và đào tạo kỹ năng chính là đầu tư vào tương lai, giúp thanh niên trở thành lực lượng nòng cốt trong công cuộc hiện đại hóa, phát triển đất nước.

Thứ hai, nhóm giải pháp về thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Trước hết, cần hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, đặc biệt là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Chính quyền Thành phố cần xây dựng những cơ chế thông thoáng, giảm thiểu thủ tục hành chính, hỗ trợ vốn vay ưu đãi, ưu đãi thuế cho các startup tiềm năng. Đồng thời, cần tạo dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững, trong đó có sự liên kết chặt chẽ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các quỹ đầu tư để cung cấp nguồn lực, kiến thức và tài chính cho các ý tưởng khởi nghiệp của thanh niên. Bên cạnh đó, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, các tổ chức xã hội của Thanh niên trong việc thực hiện các chương trình “Đồng hành cùng thanh niên lập thân, lập nghiệp”, chương trình “Tư vấn, hỗ trợ sinh viên”, v.v…Một vấn đề quan trọng không kém là xây dựng văn hóa khởi nghiệp bền vững, nơi thất bại không bị xem là một dấu chấm hết, mà là bài học để vươn lên mạnh mẽ hơn. Để làm được điều này, cần đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, chia sẻ câu chuyện khởi nghiệp thực tế, tổ chức các diễn đàn, cuộc thi khởi nghiệp để khuyến khích tinh thần dám thử nghiệm, không sợ thất bại. Đặc biệt, Thành phố cần hỗ trợ tạo lập cộng đồng khởi nghiệp mạnh mẽ, nơi các doanh nhân trẻ có thể kết nối, học hỏi lẫn nhau và cùng nhau phát triển.

Thứ ba, nhóm giải pháp phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện vì cộng đồng. Một vấn đề cấp bách đó là, cần xây dựng nhận thức đúng đắn về tinh thần tình nguyện. Thanh niên cần hiểu rằng tình nguyện không phải là một phong trào nhất thời hay một cách để làm đẹp hồ sơ cá nhân, mà là một phần trách nhiệm của công dân đối với xã hội. Mỗi hành động thiện nguyện, dù nhỏ bé, cũng có thể tạo ra tác động tích cực và lâu dài nếu xuất phát từ tâm huyết thật sự. Đồng thời, cần tạo môi trường rèn luyện để tinh thần tình nguyện trở thành một phần văn hóa sống. Nhà trường, tổ chức Đoàn – Hội và xã hội cần giáo dục, tuyên truyền để mỗi bạn trẻ hiểu rằng tình nguyện không chỉ là những chương trình lớn mà còn nằm trong những hành động nhỏ hằng ngày: giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, bảo vệ môi trường, sống văn minh, nhân ái. Khi tinh thần này trở thành một nét văn hóa của giới trẻ, hoạt động tình nguyện sẽ thực sự mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng.

Thứ tư, nhóm giải pháp xây dựng bản lĩnh, tư duy hội nhập và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Năm 2024 được xem là “năm của tình yêu nước”, đó là minh chứng cho thấy việc giáo dục đạo đức, lối sống của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội đã tác động mạnh mẽ đến nhận thức và hành động của thế hệ trẻ. Trong bối cảnh các thế lực thù địch không ngừng tìm cách xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, thanh niên cần được trang bị kiến thức vững vàng về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về truyền thống hào hùng của dân tộc và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn. Vì vậy, cần phát huy vai trò “Trường học xã hội chủ nghĩa” của Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội của thanh niên và Câu lạc bộ Lý luận trẻ các cấp trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống; tuyên truyền và phổ biến pháp luật; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố, Nghị quyết Đại hội Đoàn các cấp cho đoàn viên thanh niên. Phát huy vai trò của Đảng viên trẻ, nâng cao tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ Đoàn - Hội trong định hướng, dẫn dắt công tác Đoàn và trào Thanh niên.

3. Kết luận

Trước thềm kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh mang trong mình sứ mệnh tiên phong, tiếp nối truyền thống hào hùng, không ngừng sáng tạo, cống hiến vì sự phát triển chung của đất nước. Với tinh thần nhiệt huyết, bản lĩnh, trách nhiệm và trí tuệ, thanh niên Thành phố không chỉ là lực lượng xung kích trong các phong trào tình nguyện, mà còn đi đầu trong khoa học – công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Để phát huy vai trò đó, cần có sự chung tay từ nhiều phía, từ chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự định hướng từ các tổ chức đoàn thể đến tinh thần tự giác, chủ động của từng cá nhân.Khi được bồi dưỡng tri thức, rèn luyện kỹ năng và hun đúc lý tưởng, tuổi trẻ Thành phố mang tên Bác sẽ phát huy tối đa tiềm năng, góp phần xây dựng Thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 “nước ta trở thành quốc gia phát triển với thu nhập cao”.