Phát huy vai trò và nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Trà Vinh trong giai đoạn mới (2)

1. Bối cảnh chung

Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam là bộ phận cốt lõi của hệ thống chính trị, giữ vai trò chiến lược trong việc tập hợp, củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại tỉnh Trà Vinh, trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự phối hợp chặt chẽ của các cấp chính quyền, MTTQ các cấp đã không ngừng đổi mới, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Kế hoạch hành động này được xây dựng trên cơ sở kế thừa những thành tựu đã đạt được, đồng thời nhận diện sâu sắc những yêu cầu và thách thức trong giai đoạn phát triển mới, nhằm tiếp tục nâng cao vị thế và hiệu quả hoạt động của Mặt trận một cách toàn diện và thực chất.

2. Những thành tựu nổi bật của tỉnh

Trong giai đoạn vừa qua, với sự đóng góp tích cực của MTTQ và các tổ chức thành viên, tỉnh Trà Vinh đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo:

• Về Kinh tế: Tốc độ tăng trưởng được duy trì ổn định, GRDP bình quân đầu người đến cuối năm 2019 đạt trên 60 triệu đồng/người/năm. Công tác giảm nghèo đạt được thành tựu ấn tượng, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm mạnh chỉ còn 3,32%; một thành tựu đặc biệt nổi bật là tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc Khmer cũng giảm sâu còn 5,22%, thể hiện hiệu quả của các chính sách đại đoàn kết và sự quan tâm sâu sắc đến các nhóm yếu thế.

• Về Cơ sở hạ tầng: Hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư, nâng cấp đồng bộ. Đã đầu tư nâng cấp, mở rộng 114,8 km đường tỉnh, đường huyện. Tỷ lệ hộ dân sử dụng điện lưới quốc gia đạt 99%. Tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 99%, trong đó tỷ lệ sử dụng nước sạch đạt 68%.

• Về Văn hóa - Xã hội: Chất lượng giáo dục và đào tạo được nâng cao, duy trì vững chắc kết quả phổ cập giáo dục; cơ sở vật chất, trường lớp được đầu tư mạnh mẽ, với tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 87,3%. Đời sống văn hóa, tinh thần của Nhân dân ngày càng được cải thiện.

• Về An ninh - Quốc phòng: Quốc phòng, an ninh được giữ vững ổn định, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của tỉnh.

3. Sự cần thiết ban hành Kế hoạch hành động

Mặc dù đã đạt được những thành tựu quan trọng, bối cảnh mới đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác Mặt trận. Việc tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ là một yêu cầu chiến lược, cấp thiết. Điều này không chỉ nhằm phát huy dân chủ, tăng cường vai trò giám sát, phản biện xã hội mà còn là yếu tố then chốt để củng cố vững chắc hơn nữa khối đại đoàn kết toàn dân tộc, huy động mọi nguồn lực để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của tỉnh.

Từ những yêu cầu đó, Kế hoạch hành động được xây dựng với các mục tiêu và quan điểm chỉ đạo cụ thể, mang tính định hướng chiến lược cho giai đoạn tới.

II. MỤC TIÊU VÀ QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO

1. Định hướng chung

Để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về vai trò của MTTQ, Kế hoạch hành động xác định các mục tiêu rõ ràng và quan điểm chỉ đạo xuyên suốt. Đây là cơ sở để thống nhất nhận thức và hành động, tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, thực chất trong toàn bộ hệ thống Mặt trận từ tỉnh đến cơ sở, đảm bảo hoạt động của Mặt trận ngày càng đáp ứng tốt hơn sự tin tưởng, kỳ vọng của Nhân dân.

2. Mục tiêu chung

“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động, phát huy dân chủ, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân; tăng cường hiệu quả công tác giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh; củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Trà Vinh.”

3. Mục tiêu cụ thể

1. Nâng cao chất lượng và tính thực chất của hoạt động tiếp xúc cử tri và đối thoại trực tiếp giữa chính quyền với Nhân dân, đảm bảo các kiến nghị chính đáng được giải quyết kịp thời, dứt điểm.

2. Tăng cường chiều sâu và mở rộng phạm vi các cuộc giám sát, phản biện xã hội, tập trung vào các vấn đề Nhân dân quan tâm, các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực.

3. Đổi mới và nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, gắn kết chặt chẽ với các mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo.

4. Phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của MTTQ trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tham gia xây dựng đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên theo tinh thần các Nghị quyết của Trung ương.

4. Quan điểm chỉ đạo

• Lấy Nhân dân làm trung tâm: Mọi hoạt động của Mặt trận đều phải xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, coi đây là tiêu chí cao nhất để đánh giá hiệu quả công tác.

• Tuân thủ sự lãnh đạo của Đảng và pháp luật của Nhà nước: Hoạt động của Mặt trận phải bám sát các chủ trương của Đảng, đặc biệt là các văn bản chỉ đạo quan trọng như Chỉ thị số 30-CT/TW, Quyết định số 217-QĐ/TW và Quyết định số 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị.

• Phát huy dân chủ, công khai, minh bạch: Đảm bảo mọi hoạt động, nhất là giám sát, phản biện và góp ý xây dựng chính quyền, được thực hiện một cách dân chủ, cởi mở, minh bạch và mang tính xây dựng cao.

• Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ: Tăng cường sự phối hợp thống nhất, nhịp nhàng giữa MTTQ với các cấp chính quyền, các cơ quan nhà nước và các tổ chức thành viên để tạo ra sức mạnh tổng hợp, tránh hình thức, chồng chéo.

Những mục tiêu và quan điểm trên là kim chỉ nam để triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong giai đoạn tới.

III. CÁC NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM

Đây là nội dung cốt lõi của Kế hoạch, bao gồm các nhóm nhiệm vụ và giải pháp chiến lược, được xây dựng một cách hệ thống, bám sát thực tiễn và có tính khả thi cao, nhằm hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.

1. Nhiệm vụ 1: Nâng cao hiệu quả thực thi dân chủ, đại diện và bảo vệ quyền lợi Nhân dân

Ưu tiên hàng đầu là củng cố vai trò cốt lõi của MTTQ là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, đảm bảo tiếng nói của người dân được lắng nghe và tôn trọng. Để hiện thực hóa vai trò này, cần triển khai ba đòn bẩy chiến lược sau:

• Đổi mới công tác tiếp xúc cử tri: Tăng cường tổ chức các cuộc tiếp xúc chuyên đề, theo từng lĩnh vực, ngành nghề và đối tượng cử tri cụ thể để lắng nghe sâu hơn tâm tư, nguyện vọng. Phối hợp chặt chẽ với Thường trực Hội đồng nhân dân các cấp để theo dõi, đôn đốc các cơ quan chức năng giải quyết dứt điểm các kiến nghị của cử tri, công khai kết quả để Nhân dân giám sát.

• Tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến Nhân dân: Duy trì và nâng cao chất lượng việc lấy ý kiến nhận xét của Nhân dân nơi cư trú đối với cán bộ, đảng viên. Đây là kênh giám sát xã hội quan trọng, trực tiếp góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, đạo đức, gần dân, sát dân.

• Phối hợp tổ chức tốt các cuộc bầu cử: Tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc hiệp thương, giới thiệu người ứng cử và tổ chức các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp. Phải đảm bảo quy trình diễn ra dân chủ, đúng luật, lựa chọn những đại biểu xứng đáng, tiếp nối thành công của nhiệm kỳ 2016 - 2021 với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,90% - một minh chứng cho niềm tin của Nhân dân.

2. Nhiệm vụ 2: Đẩy mạnh hoạt động giám sát và phản biện xã hội

Đây là công cụ chiến lược để MTTQ tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh theo tinh thần Quyết định 217-QĐ/TW và Quyết định 218-QĐ/TW. Các giải pháp phải tập trung vào việc nâng cao tính sắc bén và hiệu quả thực tiễn của công cụ này.

• Tăng cường tính chủ động và chiều sâu: Xây dựng kế hoạch giám sát hàng năm có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực, những vấn đề xã hội bức xúc mà dư luận và Nhân dân quan tâm, thay vì giám sát dàn trải.

• Mở rộng quy mô và hình thức: Trên cơ sở kết quả 5 năm thực hiện hơn 2.500 cuộc giám sát và 170 cuộc phản biện – vốn khẳng định đây là một cơ chế đã được vận hành hiệu quả – cần tiếp tục gia tăng về số lượng, đồng thời đa dạng hóa hình thức như tổ chức diễn đàn công khai, hội thảo chuyên đề, khảo sát thực tế để hoạt động ngày càng đi vào thực chất.

• Nâng cao chất lượng phản biện: Yêu cầu các cơ quan nhà nước gửi các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội quan trọng đến MTTQ để tổ chức lấy ý kiến phản biện xã hội một cách thực chất. Các ý kiến phản biện phải được tổng hợp đầy đủ, lập luận sắc bén và phải được các cơ quan chủ trì nghiêm túc tiếp thu, giải trình.

3. Nhiệm vụ 3: Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc thông qua các phong trào thi đua yêu nước

Các phong trào thi đua là phương thức hiệu quả để tập hợp, đoàn kết và huy động sức mạnh của các tầng lớp Nhân dân vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển chung của tỉnh.

• Tiếp tục đẩy mạnh các cuộc vận động lớn: Triển khai sâu rộng và không ngừng đổi mới nội dung, phương thức thực hiện các cuộc vận động trọng tâm như: "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".

• Gắn kết phong trào với nhiệm vụ chính trị: Lồng ghép một cách thực chất nội dung các cuộc vận động với việc thực hiện các chỉ tiêu về giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, đảm bảo các phong trào mang lại lợi ích thiết thực, cụ thể cho người dân.

• Tăng cường hoạt động nhân đạo, từ thiện: Phát huy vai trò trung tâm của MTTQ trong việc vận động, kết nối các nguồn lực xã hội để chăm lo cho người nghèo, thực hiện tốt phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", và kịp thời hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, củng cố tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.

4. Nhiệm vụ 4: Tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh

Đây là trách nhiệm chính trị quan trọng, thể hiện vai trò giám sát của Nhân dân đối với hoạt động của Đảng và Nhà nước thông qua MTTQ.

• Triển khai hiệu quả các Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương: Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

• Tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí: Triển khai quyết liệt và giám sát việc thực hiện "Chương trình hành động phòng, chống tham nhũng, lãng phí giai đoạn 2018 - 2020" và các giai đoạn tiếp theo, tạo sự chuyển biến rõ nét trong thực tiễn, củng cố niềm tin của Nhân dân.

• Góp ý xây dựng đội ngũ cán bộ: Nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc góp ý, nhận xét của Nhân dân đối với cán bộ, đảng viên, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính, tận tụy, thực sự là "công bộc của dân".

Việc thực hiện đồng bộ bốn nhóm nhiệm vụ chiến lược trên sẽ tạo ra một sức bật mới cho công tác Mặt trận trong giai đoạn tới.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Để Kế hoạch hành động đi vào cuộc sống và đạt được hiệu quả thực chất, công tác tổ chức thực hiện phải được xem là khâu then chốt, đòi hỏi sự triển khai một cách khoa học, với sự phân công trách nhiệm rõ ràng, cơ chế phối hợp đồng bộ và công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên.

1. Phân công trách nhiệm

Đơn vị Nhiệm vụ chính

Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh - Chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng kế hoạch chi tiết, chỉ đạo, hướng dẫn và đôn đốc các cấp Mặt trận trong tỉnh triển khai thực hiện. <br> - Chủ trì công tác sơ kết, tổng kết, báo cáo kết quả định kỳ.

Ủy ban MTTQ Việt Nam các huyện, thị xã, thành phố - Cụ thể hóa Kế hoạch này thành các chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. <br> - Trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ tại cơ sở.

Các tổ chức thành viên của Mặt trận - Phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ cùng cấp trong việc tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia thực hiện các nhiệm vụ của Kế hoạch.

2. Công tác phối hợp

Yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng và hiệu quả giữa hệ thống MTTQ các cấp với các cơ quan Đảng, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các cơ quan tư pháp. Sự phối hợp này nhằm đảm bảo các kiến nghị của Nhân dân được giải quyết kịp thời, các hoạt động giám sát và phản biện xã hội được tôn trọng và phát huy giá trị, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

3. Cơ chế theo dõi và đánh giá

Định kỳ hàng năm, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch. Cuối giai đoạn sẽ tiến hành tổng kết toàn diện, rút ra những bài học kinh nghiệm, biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, đồng thời đề ra phương hướng, giải pháp điều chỉnh cho giai đoạn tiếp theo, đảm bảo Kế hoạch luôn bám sát thực tiễn và không ngừng phát huy hiệu quả.