Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

PHÁT SÚNG TUẪN TIẾT VÀ MỐI TÌNH BẤT TỬ VỚI GIANG SƠN

Họ và tên: Nguyễn Thị Giang (thường gọi là Cô Giang). Năm sinh: 1906. Năm mất: 1930 (Tuẫn tiết ngày 18/06/1930). Quê quán: Phủ Lạng Thương, tỉnh Bắc Giang (nay thuộc thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang).

Phú Thọ22/10/2026Nguyễn Vũ Anh Nguyên (Đoàn phường Ninh Kiều)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nguyễn Thị Giang sinh ra trong một gia đình gia giáo, hiếu học tại vùng đất Phủ Lạng Thương giàu truyền thống lịch sử. Lớn lên trong sục sôi cách mạng, bà cùng chị gái là Nguyễn Thị Bắc sớm được nhà cách mạng Nguyễn Khắc Nhu kết nạp vào Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học lãnh đạo. Vượt lên trên những định kiến khắt khe của xã hội cũ về vai trò của người phụ nữ, Cô Giang đã hăng hái thoát ly, đảm nhận những nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy: làm giao liên, vận chuyển tài liệu mật, binh vận và làm nòng cốt xây dựng các cơ sở cách mạng trong vùng tạm chiếm.

Chính trên con đường dấn thân gian khổ ấy, bà đã gặp gỡ và đem lòng yêu người lãnh tụ cách mạng kiệt xuất Nguyễn Thái Học. Mối tình sâu đậm của họ không đơn thuần là tình yêu đôi lứa lãng mạn, mà là một mối giao hòa thiêng liêng, gắn chặt giữa tình yêu cá nhân và lý tưởng giải phóng Tổ quốc. Cuối năm 1929, Cô Giang được tin cậy bầu giữ chức vụ Tổng thư ký Việt Nam Quốc dân Đảng, trực tiếp chỉ huy các chi bộ nữ vận chuyển vũ khí (súng ống, lựu đạn) ngụy trang bằng thúng hàng rong từ Phú Thọ lên Yên Bái để chuẩn bị cho cuộc bạo động lớn.

Khi cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại, Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí bị địch bắt giữ và kết án tử hình. Cô Giang dũng cảm bám theo chuyến tàu định mệnh chở chồng lên Yên Bái, giấu súng lục rình rập ngoài pháp trường để chứng kiến giây phút hy sinh lẫm liệt của người bạn đời thân yêu vào sáng ngày 17/6/1930. Nhìn người anh hùng kiêu hãnh hiên ngang bước lên máy chém, nước mắt cô chảy ngược vào trong, lòng căm thù giặc bùng cháy tột cùng.

Ngay ngày hôm sau, 18/6/1930, sau khi về quê nhà Thổ Tang báo hung tin cho cha mẹ chồng, Cô Giang lẳng lặng đi ra gốc cây đa cổ thụ gần đình làng Thổ Tang. Tại đây, bà viết hai lá thư tuyệt mệnh vô cùng xúc động (một gửi cho cha mẹ chồng thể hiện sự hiếu thuận, một gửi cho người yêu nơi chín suối dặn dò rèn lính dưới suối vàng) và bài thơ lục bát dài 18 câu rực lửa yêu nước, rồi dũng cảm dùng súng lục tự sát để giữ trọn tấm lòng trinh bạch, thủy chung son sắt với chồng và trọn nghĩa khí tiết kiên trung với non sông Tổ quốc.

Cảm nhận sâu sắc: Câu chuyện tuẫn tiết oanh liệt của liệt nữ Nguyễn Thị Giang mang lại trong lòng tôi niềm xúc động dâng trào khó tả. Sự hy sinh của bà là hiện thân rực rỡ nhất cho lòng trung trinh bất khuất của người phụ nữ Việt Nam, vừa son sắt thủy chung với tình yêu đôi lứa, vừa kiên cường bảo vệ danh dự quốc gia đến hơi thở cuối cùng. Phát súng tuẫn tiết của bà dưới gốc đa Thổ Tang không phải là sự yếu đuối đầu hàng, mà là một tuyên ngôn kiêu hãnh của một tâm hồn thánh thiện, hóa thân vào đất mẹ yêu thương.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Hình tượng kiên trung của Cô Giang là bài học giáo dục sâu sắc dành cho học sinh, đặc biệt là các em học sinh nữ về lòng tự trọng và tình yêu quê hương đất nước. Chúng tôi lồng ghép câu chuyện của bà vào các hoạt động kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, rèn luyện cho các em biết sống có trách nhiệm, giữ gìn danh dự bản thân và biết trân trọng những giá trị đạo đức cao đẹp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn