phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Sinh ra tại một miền quê nghèo Đồng Tháp, tuổi thơ Nguyễn Văn Bảy gắn liền với ruộng đồng, sông nước, trong gian khó nhưng chan chứa tình yêu thương gia đình và làng xóm. Ông chỉ học hết lớp 3 nhưng luôn mang trong mình khát vọng cống hiến cho đất nước.

Năm 17 tuổi, với mơ ước khám phá thế giới, vượt lên trên mong muốn của người cha miền Tây rằng: “Đàn ông phải có nhà, có vợ mới ra dáng người lớn!”, chàng thanh niên Nguyễn Văn Bảy đã trốn nhà theo bộ đội và bắt đầu những năm tháng rèn luyện trong quân ngũ. Năm 1954, sau khi Hiệp định Genève được ký kết, chiến sĩ Nguyễn Văn Bảy cùng một số chiến sĩ trong đơn vị xuống tàu tập kết ra Bắc với hy vọng 2 năm sau sẽ lại trở về... Năm 1960, ông là 1 trong 10 chiến sĩ của Sư đoàn được chọn đi khám tuyển phi công và được chọn để tham gia khóa đào tạo phi công tại Trung Quốc sau khi vượt qua những vòng khám sức khỏe căng thẳng.

Khi trốn nhà theo quân ngũ, ông mới có trình độ văn hóa lớp 3, nên sau khi trúng tuyển, ông được đưa lên trường Văn hóa Lạng Sơn của Quân đội để học văn hóa cấp tốc, đồng thời học ngoại ngữ. Lúc được cử đi học lái máy bay, ông Nguyễn Văn Bảy thậm chí còn chưa biết đi xe đạp, nhưng bằng ý chí và nghị lực kiên cường, ông đã học lái Yak-18, MiG-15, MiG-17 để bay thật cao, viết nên một huyền thoại về những trận không chiến trên bầu trời Việt Nam.

Những thao tác cơ bản, những kỹ thuật phức tạp, tất cả đều mới mẻ và thử thách đối với ông . Nhưng ông không nản lòng. Ông kiên trì luyện tập, bắt đầu từ những bài học cơ bản nhất, dần dần tiến tới kỹ thuật phức tạp hơn. Ông hiểu rằng, trong môi trường này không có chỗ cho sự lơ là. Bất kỳ sai lầm nào, dù là nhỏ nhất đều có thể dẫn đến mất mát, có thể là tính mạng… Với nghị lực phi thường, ông đã dần làm chủ bầu trời, sẵn sàng trở thành một trong những phi công xuất sắc nhất của Không quân Nhân dân Việt Nam…”.

Chiến công đầu tiên của ông lập được trên bầu trời là ông đã bắn rơi một máy bay F-4C của không quân Mỹ, mở đầu cho chuỗi thành tích ấn tượng của ông sau này.

Trong trận chiến trên không đầu tiên mà ông Nguyễn Văn Bảy xuất kích là vào ngày 7/10/1965, chiếc MiG-17 của ông đã bị một chiếc F-4 Phantom bắn bằng tên lửa AIM-7 nổ ở khoảng cách gần khiến cho máy bay của ông bị thủng đến 84 lỗ. Khi đó, mặt đất lệnh cho ông nhảy dù, nhưng thấy máy bay vẫn còn điều khiển được, ông Bảy xin phép không nhảy dù và giữ bình tĩnh điều khiển máy bay về sân bay hạ cánh an toàn. Các chuyên gia Liên Xô và thợ máy của ta khi đó từ kinh ngạc đến trầm trồ và trở thành một kỳ tích trong không chiến trên thế giới. Chiến công đầu tiên của ông lập được trên bầu trời là ông đã bắn rơi một máy bay F-4C của không quân Mỹ, mở đầu cho chuỗi thành tích ấn tượng của ông sau này.

Tháng 1/1967, Thượng úy phi công Nguyễn Văn Bảy được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm và có nhiều lần được gặp Bác. Có lần, sau một trận đánh lớn, ông vinh dự được mời vào ăn cơm cùng với Bác, được Bác khen ngợi và dặn dò: “Chú đánh giỏi đấy. Nhưng đánh giỏi phải biết giữ mình. Còn sống để mà đánh lâu dài!”. Sau khi được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phi công Nguyễn Văn Bảy còn tham gia nhiều trận đánh khác và bắn rơi thêm 3 máy bay Mỹ nữa chỉ trong 4 tháng đầu năm 1967, nâng tổng số chiến công lên 7 chiếc, trong đó có 4 chiếc F-4 Phantom II, 2 chiếc F-105 Thunderchief, 1 chiếc F-8 Crusader.

Thật bất ngờ trong các trận đánh không cân sức, với chiếc MiG-17 “cổ lỗ sĩ”, ông đã hạ gục những chiến cơ hiện đại của Mỹ bằng kỹ thuật tuyệt vời, bản lĩnh và sự can đảm phi thường. Những lần máy bay bị thương, những khoảnh khắc sinh tử đều được ông đối mặt bình thản và kiên định.

Để giữ gìn lực lượng nòng cốt phù hợp với sự phát triển của Không quân, sau khi Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy bắn rơi 7 máy bay, Bác Hồ chỉ thị không để phi công Nguyễn Văn Bảy tham gia trực tiếp chiến đấu, chỉ làm công tác chỉ huy và nhiệm vụ bay kèm các phi công trẻ trong công tác huấn luyện bay. Sau này nhắc đến chuyện này, phi công Nguyễn Văn Bảy có lần nói: “Nếu Bác cho trực tiếp đánh nữa thì có thể tôi sẽ bắn rơi thêm vài chiếc nữa, nhưng cũng có thể đã hy sinh…”. Câu nói ấy đã thể hiện một tinh thần quả cảm, sẵn sàng đối mặt với cái chết để chiến đấu và bảo về bầu trời Tổ quốc thiêng liêng. Chuyến bay mà Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy nhớ suốt đời, chuyến bay mà các phi công phải nén đau thương, gạt nước mắt để bước lên máy bay, đấy là chuyến bay ngang Quảng trường Ba Đình để chào vĩnh biệt Bác kính yêu.

Trong cuộc chiến đấu trên không bảo vệ bầu trời Tổ quốc, Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy đã viết nên một huyền thoại với 94 lần xuất kích, nổ súng 13 lần, bắn rơi 7 máy bay Mỹ và lập một kỷ lục nữa là không nhảy dù một lần nào. Ông có vinh dự được Bác Hồ tặng 7 Huy hiệu của Người. Phi công Nguyễn Văn Bảy được ghi nhận là phi công duy nhất dùng MiG-17 bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất trên thế giới (7 chiếc) được nhiều phi công kỳ cựu của Mỹ phải kính nể, thán phục. Sau này, nhiều lần những cựu phi công Mỹ sang thăm Việt Nam đều muốn đến gặp gỡ và trò chuyện với phi công Nguyễn Văn Bảy. Năm 2017, chỉ 2 năm trước khi qua đời, cựu phi công Nguyễn Văn Bảy được mời đến Hoa Kỳ giao lưu với các cựu phi công từng tham gia chiến tranh ở Việt Nam.

Cuộc đời của người phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy còn khiến đồng bào, chiến sĩ cả nước thêm mến yêu cảm phục khi ông rời buồng lái máy bay và trở về đời thường làm một người nông dân chăm chỉ, cần mẫn nơi ruộng đồng. Nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, cùng đôi chân trần, tấm áo bà ba giản dị và cây cuốc trên vai, ông ngày ngày đào ao, trồng cây, chăm ruộng, sống cuộc sống của một người nông dân thực thụ và bình yên bên gia đình. Ông được người dân trong thôn ấp gọi là “Ông Bảy lúa”, “Ông Bảy ruộng”… chứ không phải với danh xưng một người Anh hùng quả cảm đã viết nên một huyền thoại trên bầu trời Tổ quốc và lịch sử của lực lượng Không quân Việt Nam.